راهبردهای سیاسی امام باقر و امام صادق علیهما السلام در آماده سازی جامعه اسلامی برای ورود به عصر غیبت صفحه 123

اذن عام یا خاص داشته باشد را به عنوان حاکم برای مسلمانان معرفی می کنند، همچنین مشخصات کسی که حکومت را در عصر غیبت باید اداره کند و مردم نیز برای مطالبات خود به او رجوع کنند را بیان فرموده اند. در اینجا راهبرد حکومت غیرمعصوم یا ولایت فقیه در روایات باقرین علیهم السلام با توجه به نقاط قوت و همچنین فرصت های پیش رو مورد بررسی قرار می گیرد.

الف) حکومت غیرمعصوم در روایات (ولایت فقیه)

بنا به گواه تاریخ، در تمام جوامع بشری نوعی حکومت وجود داشته است. این بدان معنی است که بشر در هر مرحله ای از زندگی خود ضرورت وجود حکومت را درک می کرد و می دانست که زندگی اجتماعی بدون وجود حکومت و قانون امکان پذیر نیست. زیرا جامعه بدون حکومت، موجب هرج و مرج می شود. چون حکومت تنظیم کننده امور فرد و اجتماع، اجراکننده حدود، تأمین کننده عزت، استقلال و امنیت جامعه انسانی و موجب توسعه علوم و فنون بشری است.

در مورد ضرورت حکومت امام علی علیه السلام در جواب خوارج که حکومت و داوری را فقط برای خدا می دانستند، فرمودند:

کَلِمَهُ حَقٍّ یُرَادُ بِهَا بَاطِلٌ نَعَمْ إِنَّهُ لَا حُکْمَ إِلَّا لِلَّهِ وَ لَکِنَّ هَؤُلَاءِ یَقُولُونَ لَا إِمْرَهَ إِلَّا لِلَّهِ وَ إِنَّهُ لَا بُدَّ لِلنَّاسِ مِنْ أَمِیرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ یَعْمَلُ فِی إِمْرَتِهِ الْمُؤْمِنُ وَ یَسْتَمْتِعُ فِیهَا الْکَافِرُ وَ یُبَلِّغُ اللَّهُ فِیهَا الْأَجَلَ وَ یُجْمَعُ بِهِ الْفَیْ ءُ وَ یُقَاتَلُ بِهِ الْعَدُوُّ وَ تَأْمَنُ بِهِ السُّبُلُ وَ یُؤْخَذُ بِهِ لِلضَّعِیفِ مِنَ الْقَوِیِّ حَتَّی یَسْتَرِیحَ بَرٌّ وَ یُسْتَرَاحَ مِنْ فَاجِر؛ (1)

مردم به هرحال نیازمند به امیر و زمامدار هستند، خواه نیکوکار باشد