راهبردهای سیاسی امام باقر و امام صادق علیهما السلام در آماده سازی جامعه اسلامی برای ورود به عصر غیبت صفحه 14

اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و نظامی است. (1)

براساس آنچه که گذشت می توان گفت: راهبرد سیاسی، عبارت است از دانش، هنر و فن به کارگیری نیروی یک ملت برای تأمین اهداف سیاسی آن. یعنی تصمیم گیری های منظم در حوزه های سیاسی، اقتصادی، نظامی و حتی فرهنگی برای حصول به اهداف ملی را راهبرد ملی و مترتب بر آن، تصمیم گیری در امور مربوط به سیاست و سایر امور در جهت تحقق اهداف و منافع ملی را راهبرد سیاسی گویند.

قصد تحقیق حاضر در ارائه تعاریف مختلف از راهبرد، سیاست و همچنین راهبرد سیاسی این است که مفهوم این دو واژه قبل از ورود به بحث مشخص و تبیین شود تا خواننده در مطالعه متن دچار سردرگمی نشود.

4. جامعه اسلامی

جامعه واژه ای عربی و از ریشه جمع، اسم فاعل و مؤنث جامع است. در زبان فرانسه (2) و انگلیسی (3) به معنای دوست، رفیق متّحد و همراه به کار برده شده است. (4)

واژه جامعه به صورت اسم نیز به کار رفته و معانی بسیار زیادی دارد؛ از جمله: غُل و قید، دیگ بزرگ، اجتماع، مجتمع، حوزه، حلقه، هیئت اجتماع، مردم یک کشور یا یک شهر یا دِه یا دانشگاه دارد. (5)

هر کدام از جامعه شناسان، در ویژگی هایی که از جامعه ارائه می دهند، بر

1- جلیل روشندل، تحول در مفهوم استراتژی، «مجموعه مقالات اولین سمینار بررسی تحول مفاهیم»، ص242-235.
2- .Societe
3- .Society
4- منصور وثوقی و علی اکبر نیک خلق، مبانی جامعه شناسی، ص50.
5- محمد معین، فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه جامعه.