راهبردهای سیاسی امام باقر و امام صادق علیهما السلام در آماده سازی جامعه اسلامی برای ورود به عصر غیبت صفحه 27
- پیش گفتار 1
- مقدمه 7
- فصل اول: مفاهیم و کلیات 7
- الف) مفاهیم 7
- 1. راهبرد (استراتژی) 7
- 2. سیاست 11
- 3. راهبرد سیاسی 12
- 4. جامعه اسلامی 14
- 5. غیبت 16
- 1. روش تحقیق براساس مدل swot 18
- ب) کلیات 18
- 2. نگرشی به روش تحلیلی SWOT 18
- 3. معرفی تحلیل الگوی سوات (SWOT) 19
- ب) نقطه ضعف (w) 20
- اشاره 20
- 4. تجزیه و تحلیل (سوات-SWOT) 20
- الف) نقطه قوت (s) 20
- د) تهدید (t) 21
- ج) فرصت (o) 21
- اشاره 21
- 5. راهبردهای چهارگانه سوات 21
- الف) راهبردهای قوت _ فرصت (SO) 21
- ح) اشکال swot 22
- ج) راهبردهای ضعف _ فرصت (WO) 22
- د) راهبردهای ضعف _ تهدید (WT) 22
- ب) راهبردهای قوت _ تهدید (ST) 22
- 6. نگاهی گذرا به زندگی امام باقر علیه السلام 25
- 7. نگاهی گذرا به زندگی امام صادق علیه السلام 27
- 8. امویان و عباسیان در عصر باقرین علیهم السلام 28
- الف) امویان در عصر باقرین علیهم السلام 28
- اشاره 28
- ب) عباسیان درعصر امام صادق علیه السلام 29
- 9. قلمرو حکومت امویان و عباسیان 32
- مقدمه 35
- فصل دوم: تحلیل محیط سیاسی داخلی و خارجی عصر باقرین علیه السلام 35
- الف) نقاط قوت(s) 36
- تحلیل محیط سیاسی داخلی عصر باقرین علیهم السلام 36
- اشاره 36
- اشاره 36
- 1. وجود رهبر واحد 37
- 2. وجود شاگردان ممتاز باقرین علیهم السلام 38
- 3. جغرافیای شیعیان 40
- 4. وضعیت فرهنگی جامعه شیعی 45
- 5. جایگاه علمی باقرین علیهم السلام 48
- 6. تشکیل مکتب علمی توسط باقرین علیهم السلام 50
- اشاره 52
- 1. وضعیت اقتصادی شیعیان 52
- ب) نقاط ضعف(w) 52
- 2. فرصت های شغلی شیعیان 54
- 3. وضعیت سیاسی _ اجتماعی شیعیان در دوران امویان 57
- 4. وضعیت سیاسی _ اجتماعی شیعیان در عصر عباسیان 61
- الف) حسینیان 65
- اشاره 65
- 5. انشعاب شیعیان 65
- ب) زیدیه 67
- ج) حسنیان 69
- د) حنفیان 71
- ر) عباسیان قبل از خلافت 73
- ز) غلات 74
- 6. اختلاف در مصداق امامت 76
- الف) قیام زید 80
- 7. قیام های نابهنگام 80
- اشاره 80
- اشاره 81
- ب) قیام یحیی بن زید 81
- تحلیل محیط سیاسی خارجی عصر باقرین علیهم السلام 81
- الف) تهدید(t) 82
- اشاره 82
- 1. جریان های فکری عصر باقرین علیهم السلام 82
- اشاره 82
- الف) جبریه و قدریه 83
- ب) قیاس گرایی 84
- ج) مرجئه 84
- ه) دیصانیه 86
- د) زنادقه 86
- و) مانویه 87
- ز) مرقونیّه 87
- اشاره 88
- 2. جریان های فکری سیاسی عصر باقرین علیهم السلام 88
- الف) خوارج 88
- ب) ممنوعیت کتابت حدیث 89
- ج) احادیث ساختگی 90
- د) اسرائیلیات 91
- ر) سیاست و برخورد حاکمیت 92
- ز) ابوجعفر منصور دوانیقی (148- 137) 93
- ب) فرصت(o) 95
- اشاره 95
- 1. اختلاف بین امویان 95
- 2. درگیری امویان و عباسیان 97
- 3. قیام بر علیه حکومت وقت 98
- 5. تأسیس حکومت عباسیان 99
- 6. عمربن عبدالعزیز (99 - 101) 100
- مقدمه 102
- فصل سوم: راهبردهای سیاسی باقرین علیهم السلام براساس الگوی ضعف فرصت و قوت فرصت 102
- اشاره 104
- الف) راهبرد ضعف _ فرصت (WO) 104
- اشاره 105
- 1. زنده نگهداشتن عاشورا 105
- الف) عاشورا و امام باقر علیه السلام 106
- ب) عاشورا و امام صادق علیه السلام 109
- اشاره 114
- 2. دعا 114
- الف) دعا برای شناخت امام زمان 116
- ب) دعای غریق 119
- د) دعای عهد 120
- ه) دعا برای تعجیل فرج 120
- ج) دعای ندبه 120
- اشاره 121
- ب) راهبرد قوت _ فرصت(SO) 121
- 1. حکومت غیرمعصوم (ولایت فقیه) 122
- اشاره 122
- الف) حکومت غیرمعصوم در روایات (ولایت فقیه) 123
- ب) ضرورت تشکیل حکومت دینی 124
- 1. تأسی به روش پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم 124
- ج) دلایل لزوم حکومت دینی در عصر غیبت 124
- اشاره 124
- 2. استمرار اجرای احکام الهی 125
- د) ولایت فقیه در حکومت دینی 125
- ه) تعریف ولایت فقیه 125
- و) ولایت فقیه در روایات 126
- اشاره 126
- 1. مقبوله عمربن حنظله 127
- 2. صحیحه زراره 131
- 3. صحیحه أبی خدیجه 135
- 4. روایت ابوالبختری 136
- 5. موثقه سکونی 137
- اشاره 139
- 2. تولی 139
- الف) تولّی از دیدگاه امام باقر علیه السلام 141
- ب. تولّی از دیدگاه امام صادق علیه السلام 145
- فصل چهارم: راهبرد های سیاسی باقرین علیهما السلام بر اساس الگوی ضعف تهدید و قوت تهدید 151
- مقدمه 151
- الف) راهبرد ضعف تهدید (wt) 153
- اشاره 153
- 1. تقیه 155
- 2. مدارا 169
- 3. استقامت در امر غیبت 177
- 4. انتظار فرج 180
- اشاره 187
- 5. صبر در عصر غیبت 187
- الف) امام باقر علیه السلام و صبر 189
- ب. امام صادق علیه السلام و صبر 189
- ب) راهبرد قوت _ تهدید 191
- اشاره 191
- اشاره 192
- 1. سازمان وکالت 192
- الف) فلسفه و ضرورت تشکیل سازمان وکالت 193
- ب) اسامی و حوزه جغرافیای وکلا 195
- 2. تبری 196
- اشاره 196
- الف) تبری در کلام امام باقر علیه السلام 197
- ب) تبری در کلام امام صادق علیه السلام 199
- نتیجه گیری 203
- فهرست منابع 206
7. نگاهی گذرا به زندگی امام صادق علیه السلام
امام صادق علیه السلام در 17 ربیع الاول 83 ه ق در مدینه بدنیا آمد. 12 سال از زندگی ایشان مصادف با امام سجاد علیه السلام، تنها یادگار واقعه کربلا بود و پس از ایشان نیز مدت 19 سال در دوران امامت پدرشان امام باقر علیه السلام زندگی کرد و از سال 114 ه ق نیز ناخدای کشتی شیعیان و اهل بیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم شد و مدت 34 سال امامت کرد و با پنج خلیفه اموی(هشام بن عبدالملک، ولید بن یزید بن عبدالملک، یزید بن ولید بن عبدالملک اموی، ابراهیم بن ولید بن عبدالملک و مروان بن محمد «مروان حمار») و دو خلیفه عباسی(ابوالعباس عبدالله بن محمد عباسی و ابوجعفر منصور عباسی) هم عصر بود، ایشان در دوره سخت و طاقت فرسای امویان و عباسیان تمامی زحمات و مشکلات را به جان خرید و احیاگر معارف اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم شد و مکتب جعفری را پایه گذاری کرد و موجب بارور ساختن شجره اصیل اسلام شد. (1)
سر انجام امام صادق علیه السلام در سال 148 ه ق پس از 34 سال امامت و تحمل سختی ها و مشکلات فراوان در زمان منصور عباسی دومین خلیفه عباسیان به وسیله آن ملعون توسط انگور زهر آلود مسموم شده و به شهادت رسیدند. (2)
1- محمدبن محمدبن نعمان مفید، الارشاد، ترجمه محمدباقر ساعدی خراسانی، ص289؛ محمدبن یعقوب کلینی، الکافی، ج1، ص472؛ جمعی از نویسندگان، تاریخ تشیع، ج1، ص242؛ عباس قمی، تتمه المنتهی، تاریخ خلفا و علما، مصحح: علی محدث زاده و سیدآقا موسوی کلانتری، ص160 و 203. محمدبن جریر طبری، تاریخ طبری، ترجمه: ابوالقاسم پاینده، ص299؛ علی بن حسین(ابوالحسن) مسعودی، مروج الذهب و معادن الجوهر، ج3، ص220؛ سیدمنذر حکیم با همکاری سید شهاب الدین حسینی، پیشوایان هدایت، پیشوای مذهب حضرت امام جعفر صادق علیه السلام، ص20-60.
2- محمدبن محمد بن نعمان مفید، الارشاد، ج2، ص271؛ محمدبن علی بن شهرآشوب، مناقب آل ابی طالب، ج4، ص280؛ سیدمنذر حکیم با همکاری سید شهاب الدین حسینی، پیشوایان هدایت، پیشوای مذهب حضرت امام جعفر صادق علیه السلام، ص20-60.