راهبردهای سیاسی امام باقر و امام صادق علیهما السلام در آماده سازی جامعه اسلامی برای ورود به عصر غیبت صفحه 69

نیروهایش پراکنده شدند. برخلاف قیام زید، قیام پسرش یحیی کاملاً رنگ و بوی زیدی داشته است برای اینکه او به نوعی امامت برای خود قائل بوده و خود را وصی و جانشین پدر می دانست، از این جاست که فرقه زیدیه شکل می گیرد و راهشان از راه شیعه امامیه و اثنا عشریه به کلی جدا می شود. آنان حتی در مسائل فقهی نیز به امامان معصوم علیه السلام رجوع نمی کردند. (1)

ج) حسنیان

حسن بن حسن (حسن مثنی)، یکی از فرزندان امام حسن مجتبی علیه السلام بود که در واقعه کربلا اسیر شد و زنده ماند. ایشان نیرویی فعال و پر تحرک در میان حسنیان و بنی هاشم به شمار می رفت. (2) وی پس از قیام عاشورا مورد توجه مردم بود؛ به طوری که او را به قیام و رهبری دعوت می کردند. بلاذری موقعیت برجسته او را چنین نقل می کند:

حسن زمانی نزد عبدالملک بود. عبدالملک از علت پیری زودرس و سپیدی موی او پرسید. یحیی بن حکم که آنجا بود گفت: آرزوهای مردم عراق که هر ساله او را برای خلافت دعوت می کنند وی را به چنین روزی انداخته است. (3)

از حسن مثنی چیزی که دلالت بر ادعای امامت کند، نقل نشده است. (4) رابطه وی با امویان در مجموع حسنه ذکر شده است، اما عده ای از تاریخ نویسان به گروهی به نام حسنیه اشاره نموده اند که اعتقاد داشتند بنابر وصیت امام حسن مجتبی علیه السلام، امامت پس از ایشان به حسن مثنی رسیده

1- غلامحسین محرمی، تاریخ تشیع از پیدایش تا پایان غیبت صغری، ص151-150.
2- محمدبن محمد بن نعمان مفید، الارشاد، ص119.
3- احمدبن یحیی بلاذری، جمل من انساب الأشراف، ج3، ص305.
4- احمدبن یحیی بلاذری، جمل من انساب الأشراف، ج3، ص305.