راهبردهای سیاسی امام باقر و امام صادق علیهما السلام در آماده سازی جامعه اسلامی برای ورود به عصر غیبت صفحه 74

دانسته و هر گونه احقاق حقی را از طریق حضرت فاطمه علیها السلام رد کرد. (1) لذا عباسیان برای رسیدن به رؤیای خلافت هم چون دیگران با حکومت امویان مبارزه می کردند، چون هدف آنها اسقاط رژیم اموی و تکیه زدن بر کرسی خلافت بود و سرانجام نیز سردمدار جنبشی بزرگ بر ضد امویان شده و آنها را شکست دادند و حدود پانصد سال بر مسلمانان حکومت کردند.

ز) غلات

غلات یکی از جریانات فکری بود که در عصر امام باقر و امام صادق علیهما السلام ظهور پیدا کرد. غلو پدیده افراطی است که در طول تاریخ گریبان گیر همه ادیان، مذاهب و مکاتب شده است، از عوامل این افراط می توان عامل درون دینی مانند درآمیختن انحرافات در معارف یک دین، عشق فراوان، جهل و نادانی پیروان، استفاده مادّی بعضی از منتسبین به دین از راه رواج عقاید غلوّآمیز و عوامل برون دینی مانند ترویج عقاید افراطی از سوی دشمنان یک دین برای هموار نمودن راه محکوم کردن آنها را نام برد. (2) این گروه در قرون اولیّه اسلام، درصدد بودند تا مذهب شیعه که مبتنی بر اصول و عقاید متعارف و توجیه پذیر اسلامی بود را به انحراف بکشانند و چهره ای وارونه از این مذهب نشان دهند. آنها از احساسات و عواطف پاک و نیز ناآگاهی مردم استفاده نموده و با رواج عقاید غلوّآمیز خود، شروع به بنیان گذاری فرقه ها و گروهک هایی منتسب به شیعه نمودند؛ به گونه ای که تا نیمه قرن چهارم هجری به نام حدود 60 فرقه از این گونه گروهک ها برخورد می کنیم. (3) غلات به معنای «گزافه گویان» است. آنها فرقه ای از شیعه هستند که درباره ائمه اطهار

1- تاریخ الکامل (تاریخ بزرگ اسلام و ایران)، ترجمه محمدحسین روحانی، ج8، ص3412-1419.
2- نعمت الله صفری، غالیان کاوشی درباره جریان ها و برآیندها تا پایان سده سوم.
3- نعمت الله صفری، غالیان کاوشی درباره جریان ها و برآیندها تا پایان سده سوم.