انسان جاری صفحه 63

ساده و در حد انعکاس ها بماند.

4. با این شروع به چه نتایجی می رسیم؟

اشاره

انسان با درک حضوری و بلاواسطه در خودش، سه مسئله را کشف می کند و وضعیت و تقدیر و ترکیب خودش را می یابد. این سه، کلیدهای شناخت جهان و شناخت هستی(1) و نقش انسان در هستی هستند. آن کلیدی که راز این همه را می گشاید، در درون خود انسان نهفته است.

أتزعم أنک جسم صغیر

و فیک إنطوی العالم الأکبر(2)

ما با تفکر و شناخت استعدادها و سرمایه ها و شناخت مقدار آنها و شناخت خلقت و آفرینش خود، به شناخت هستی و نقش خود در هستی پی می بریم. ما با درک حضوری انسان، به کلیدهایی می رسیم که جهان و هستی را، هستی محدود و هستی نامحدود را نشان می دهند؛ چون این محدودها محکومند و حاکمی دارند که هیچ حدّی برنمی دارد.

فکر انسان مثل یک معده است که اگر در آن غذا ریخته شود، می تواند مواد لازمش را از آن جذب کند. همین درک بلاواسطه، غذا می شود. برای فکر انسان و با همین تفکر در درک بلاواسطه، سه چیز را می یابیم که کلید تحلیل مشکلات است و چون بلاواسطه است؛ یعنی هیچ واسطه ای بین آنها نیست و واقعیت معلوم نزد خود عالم حضور دارد، هیچ جای شکی در آن نیست و هیچ جایی برای نقادی باقی نمی ماند.