حدیث دوست: بیست گفتار معنوی صفحه 169

خلافت را می گرفت. با این که اهل عبادت بود، اما برای بداخلاقی در خانه، پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله فرمودند: فشار قبر دارد.(1)

اگر انسان خوش اخلاق باشد و هیچ عمل مستحبی هم انجام ندهد، به او ثواب روزه داری و نماز شب می دهند. آدم خوش اخلاق مانند کسی است که روز و شب مشغول عبادت است. چون خوش اخلاقی مغز عبادت است. انسانی که رحیم دل و متواضع است، اگر چه یک بچه کوچک باشد، به مغز عبادت رسیده است. امام صادق علیه السلام فرمودند:

ان حسن الخلق یبلغ بصاحبه درجه الصائم القائم؛(2)به درستی که حسن خلق انسان خوش اخلاق را به درجه روزه دار نماز شب خوان می رساند.

همچنین فرمودند:

اربع من کن فیه کمل اسلامه ولو کان بین قرنه الی قدمه خطایا غفرها الله له الصدق و الحیا و الأمانه و حسن الخلق؛(3) چهار چیز است که هر کس دارای آنها باشد، اسلامش کامل شده است. هر چند سر تا پا گناه باشد، خداوند او را بیامرزد. آن چهار چیز عبارت اند از:

راستگویی، حیا، امانتداری و خوش اخلاقی .

اگر کسی غرق گناه باشد، اما این چهار صفت را داشته باشد، گناهان هیچ ضرری به او نمی زند، اسلام او هم کامل می شود. امام صادق علیه السلام ضمانت فرموده است با این چهار صفت یک ذره نقص در اسلام او ایجاد نمی شود.

صفات خوب مثل زنجیر همدیگر را می کشند. اگر یکی را بگیری بقیه

1- علل الشرایع، ج 1، ص 310، بحارالانوار، ج 22، ص 108.
2- الکافی، ج 2، ص 103؛ بحارالانوار، ج 68 ص 381.
3- معدن الجواهر، ص 43.