سیاست و مهدویت صفحه 111

هم زمان با طرح آن در مجامع علمی تعاریف مختلفی به خود گرفته است. در زبان فارسی هم به تبع چنین اختلافاتی در واژه لاتین، معادل های مختلفی برای آن پیش نهاد شده است؛ «جهانی شدن»، «جهانی سازی»، «جهان گرایی» و «جهان گستری».

وجه مشترک برداشت های مختلف از واژه جهانی شدن، توجه به بعد جهانی این پدیده است. چنین می نماید که انسان ها توجه خویش را از تمرکز صرف بر قوم، قبیله، منطقه و ملیت خود فراتر برده و اینک افق جهانی یافته اند. در ره یافت های علمی مختلف نیز بر چنین گستره ای تأکید شده است. تأکید بر گستره جهانی در جهانی شدن، این مفهوم را با مفاهیم دیگری مرتبط می سازد که در آنها بر بعد جهانی تمرکز شده است. مفاهیم حکومت جهانی، نظام جهانی، فرهنگ جهانی، جهان وطنی، جهان گرایی و... از این شمارند و چنین ارتباطی در آنها با اهمیت می نماید.

در سنت اسلامی تعبیر جهانی شدن به کار نرفته، اما تعابیری چون حکومت جهانی اسلام، حکومت جهانی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و... مفاهیمی آشناست. البته به نظر می رسد، علاوه بر چنین اشتراکی بین این مفاهیم با مفهوم جهانی شدن، می توان با تعیین قرائت مناسب از جهانی شدن، ارتباطات عمیق تری را جست وجو کرد.

نگرش جهانی از دیرباز برای بشر روشن بوده است. بشر به گونه های مختلف درصدد راه یابی به عرصه ای جهانی بوده است. نمودهای چنین گرایشی را در کشورگشایی های پیشین امپراتوری ها و سلاطین، مکاتب فکری و ادیان می توان دید. هر کدام از این عرصه ها چشم اندازی جهانی پیش می کشند، اما آیا چنین چشم اندازی به لحاظ مفهومی با جهانی شدن یک سان است؟ در پاسخ به چنین پرسشی دیدگاه های مختلفی را می توان یافت.