سیاست و مهدویت صفحه 116

برخی به طرف داری و حمایت و برخی به انتقاد از آن می پردازند. پیش از بررسی برداشت و قرائت سازگار از جهانی شدن با ایده مهدویت اسلامی، پاسخ به این پرسش ضروری است که آیا جهانی شدن پدیده ای ضروری و فرایندی تاریخی است، یا آن که صرفاً پروژه ای است طراحی شده که سیطره فرهنگ و تمدن غربی را بر جهان تثبیت و نهادینه کند؟

در مجموع سه نگرش به جهانی شدن وجود دارد:

1. جهانی شدن پروسه ای تاریخی است که به دلیل پیشرفت و انقلاب در تکنولوژی ارتباطات فراهم آمده است. پیدایش وسایل ارتباطی مثل تلفن، ماهواره، اینترنت و... زمینه ساز تحقق پروسه جهانی شدن محسوب می شود که انسان قرن بیست و یک آن را تجربه می کند. در چنین قرائتی، جهانی شدن محصول فشردگی زمان و مکان، بریدن فضای زندگی مشترک اجتماعی از مکان و هم جواری و پیچیدگی ارتباط انسان هاست که در پیدایش فرهنگ مشترک جهانی نمود می یابد. در چنین وضعیت تکنولوژیک فرهنگ های مختلف در معرض ارتباط و گفت وگو با یکدیگر قرار می گیرند و طی مراحل داروینیسم فرهنگی - تمدنی، تمدن و فرهنگ مشترک جدیدی از برایند فرهنگ ها ایجاد می شود. طرف داران چنین نگرشی معتقدند که جهانی شدن، نتیجه انقلاب تکنولوژیک ارتباطی است و وضعیت مطلوب و بهینه ای برای بشر فراهم شده است (برای نمونه ای از چنین نگرش نک: فرهنگ رجایی، پدیده جهانی شدن؛ وضعیت بشری و تمدن اطلاعاتی، ترجمه عبدالحسین آذرنگ، تهران، نشر آگاه، 1380. از محققان داخلی، محمود سریع القلم نیز به چنین گرایشی تمایل یافته است. از نظر وی جهانی شدن موجب قاعده مندسازی رفتار می شود و انسان های غیرغربی را که منضبط و قاعده مند نیستند، تحت قاعده درمی آورد و این نوعی دست آورد تکنولوژی است. ( نک: میزگرد جهانی شدن؛ ابعاد و پیامدها، فصل نامه مطالعات ملی، سال سوم،