سیاست و مهدویت صفحه 130

یکدیگر آنها را با مهدویت اسلامی سنجید:

الف) وجوه ناسازگار جهانی شدن با مهدویت اسلامی

1. جهانی شدن به معنای پروژه غربی سازی؛ اگر مراد از جهانی شدن، غربی شدن یا امریکایی شدن باشد، بدون تردید چنین نگرشی با آموزه های دینی از یک سو و اندیشه مهدویت اسلامی از سوی دیگر ناسازگار است. مهم ترین وجوه ناسازگاری را می توان در مبانی فکری - نظری آنها دانست. در حالی که تمدن غربی بر محوریت انسان استوار است؛ اندیشه اسلامی - مهدوی بر محوریت خالق هستی مبتنی است. تمدن غربی بر تفکیک دین و سیاست پای می فشارد، اما در اسلام دین و سیاست در هم تنیده اند. دغدغه تمدن امروز غرب آزادی انسان است، ولی دغدغه دین، فضیلت و سعادت است. غرب بر خردِ خودبنیادِ ابزاری استوار است، مهدویت و اندیشه اسلامی بر عقل همسو با وحی و عقل غایت مدار. تمدن غرب بر سیطره و استثمار استوار است، مهدویت اسلامی بر عدل و رهایی بخشی تمامی انسان ها. با چنین تمایزاتی، ناسازگاری مهدویت اسلامی با این تفسیر از جهانی شدن آشکار خواهد بود.

2. جهانی شدن به معنای سیطره تکنولوژیک غرب؛ وجه دیگری از جهانی شدن وجود دارد که با ایده مهدویت اسلامی ناسازگار است. اگر مراد از جهانی شدن، وضعیت تکنولوژیک جدید باشد که هم اکنون غرب با کنترل ابزارهای ارتباطی بر آن سیطره دارد، چنین معنایی هم با ایده مهدویت اسلامی، سازگاری نخواهد داشت. در چنین وضعیتی هر چند نگاه ابزاری و فرایندی به جهانی شدن وجود دارد، اما با تفسیر نخست هم سان است، نتیجه آن، سیطره فرهنگ و تفکر غربی خواهد بود.

3. جهانی شدن اقتصاد سرمایه داری غربی؛ اگر به جهانی شدن تنها از منظر اقتصادی توجه شود و مراد از آن سیطره و گسترش نظام سرمایه داری