سیاست و مهدویت صفحه 56

گرفتن تقوا و ایمان امت واحد اسلامی را شکل داد و تمایزات منطقه ای قومی در حاشیه قرار داشت. چنین امتی مایه فخر خدا و رسول او بود. ﴿إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّهً وَاحِدَهً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُونِ ﴾(سوره انبیاء، آیه92)

اما نکته ای که در ساختار هویت اسلامی برجسته است و سفارش پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم را در پی داشت، توصیه به هم راهی قرآن و عترت در کانون هویت اسلامی است. خلفا پس از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم سعی کردند قلمرو اسلامی را تجلی دهند، اما واقعیت این است که نهاد خلافت نتوانست بازتاب و جامع دو عنصر اصلی هویت اسلامی یعنی کتاب و عترت باشد. در نتیجه با جدایی آن دو، هویت اسلامی نیز دست خوش بحران ها و ناخالصی هایی گردید که سرآغاز آن به نخستین روزهای رحلت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم برمی گشت.

برخلاف جهان غالب سنّی که کانون هویت اسلامی را پس از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در نهاد خلافت و شریعت یا سنت او می جست، (نک: بابی سعید،1379: 68-64). شیعه بر عمل به توصیه پیامبر گرامی صلی الله علیه و آله و سلم اصرار می ورزید و هویت اسلامی را در قرآن و عترت جست وجو می کرد. حدیث شریف نبوی در تأکید بر شناخت امام زمان را باید در این جهت توضیح داد. به دلیل این که اهل بیت علیهم السلام در حدیث ثقلین عِدل قرآن شمرده شده اند، امام نیز کسی جز همان عترت نیست. حدیث ضرورت معرفت امام در کتب فریقین نقل شده است. طبق این حدیث پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند:

من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته جاهلیه.( النعمانی، بی -تا:129)

هرآن که از دنیا برود و امام زمان خود را نشناسد، به مرگ جاهلی مرده است.

چنین تأکیدی بر شناخت امام زمان، تأکیدی بر روایت ثقلین است و