- مقدمه 1
- ویژگی این کتاب 2
- اشاره 5
- الف) آبادانی زمین 8
- ج) عوامل معنوی آبادانی و رفاه 8
- ب) حکومت و آبادی زمین 8
- نیاز به مسکن 11
- لازمه های مسکن 11
- قداست مسکن 13
- وظیفه حکومت در تأمین مسکن 14
- عزم ملی برای مسکن 14
- کارکرد مغفول مسکن 15
- آزادی در انتخاب مسکن 15
- مهارت در کنار امانت 24
- محکم کاری 24
- چند منظوره بودن مکان های عمومی 26
- رعایت روابط انسانی 26
- دوری از اشرافی گری، تکاثر، تجمل و تبرّج 27
- سادگی منزل مسئولان 31
- حفظ محیط زیست 32
- اشاره 36
- فصل دوم: مسکن اسلامی 36
- مسکن مبارک 37
- تهیه زمین و مصالح از مال حلال 39
- خانه سالمندان 40
- احترام به مالکیت خصوصی 40
- مسکن کم هزینه 41
- وسعت مسکن 41
- طبقات مسکن 43
- دسترسی های مسکن 44
- بی تکلّفی در مسکن 44
- نور طبیعی 45
- هوای مطبوع 46
- آسایش در مسکن 47
- بوستان بیرونی یا باغچه درونی؟ 47
- نزدیکی محل کار با مسکن 48
- حفظ حریم حیا در مسکن 48
- ممنوعیت تبدیل باغ به مسکن 49
- ممنوعیت اِشراف به خانه دیگران 49
- مقاوم سازی مسکن در برابر زلزله 51
- زندگی در خانه مخروبه 51
- پایه ساختمان 52
- تهویه ساختمان 53
- نمای ساختمان 53
- اتاق پذیرایی 54
- ایمنی و حفاظ خانه 55
- رنگ اتاق 56
- آراستن منزل 57
- نظافت خانه 57
- سرویس بهداشتی منزل 58
- وجود حیوانات در منزل 58
- آداب ورود به خانه 59
- تلاوت قرآن در منزل 60
- نماز و عبادت در منزل 60
- معیار انتخاب مسکن 61
- اثر وجود مجسمه در منزل 61
- عدم دلبستگی به مسکن 63
- اهمیت همسایه 68
- حفظ مسکن ورشکسته 71
- سکونت اقوام در یک محله 71
- نعمت های خدادادی در ساختمان ها 72
- اشاره 73
- امنیت مسکن 74
- امنیت راهها (راهنمایی و رانندگی) 77
- امنیت مرزها 78
- امنیت کافران 79
- امنیت مردگان 79
- امنیت حیوانات 79
- 2. رعایت عفت عمومی 80
- 3. برقراری عدالت 81
- 4. گسترش معنویت 82
- 5. رعایت تقوا و مبارزه با فساد 83
- 8. زیباسازی شهر 86
- 9. جایگاه هنر در شهر اسلامی 89
- 10. گسترش فضای سبز 90
- 11. تامین سرویس بهداشتی عمومی 92
- 12. توجه به شرایط منطقه و اقلیم 93
- 14. بهداشت شهر و مسکن 95
- 15. نوآوری با حفظ تجربیات 98
- 16. خودباوری و خوداتکایی 99
- 17. فاضلاب شهری 100
- 18. بینش سیاسی در اداره شهر 101
- اشاره 103
- 19. اداره شهر براساس قانون 103
- آسانی قوانین 106
- نظارت بر ساخت و ساز 107
- 20. حمل و نقل شهری 107
- اشاره 109
- 21. ساخت راههای وسیع و متعدد 109
- نصب علائم و نشانه ها 111
- 22. جلوگیری از سدّ معبر 111
- 23. رعایت حقوق شهروندی 113
- 24. ساماندهی تبلیغات شهری 114
- نمادها در شهر 115
- پایتخت کشور اسلامی 116
- زندگی پاک و طیب در شهر 117
- مسجد در شهر اسلامی 118
- خطر سوء استفاده از مسجد 120
- ساخت مسجد در مرکز شهر 121
- مشارکت در امور مسجد 123
- مناره بلند ممنوع 124
- محل دستشویی مسجد 124
- کتابت قرآن بر دیوار مسجد 124
- اطلاع رسانی در مسجد 125
- ساخت بازار 125
- ساخت مدرسه 125
- بوستان معنوی (کتابخانه) 126
- جایزه مسابقات 127
- زندان 128
- اختصاص محل برای اشیای گمشده 129
- سرای مستمندان و غریبان 129
- استراحت گاه مسافران 130
- قبرستان 130
- کشتارگاه 130
- خانه آخرت 132
حریم مسجد
در فقه اسلام از هر طرف تا چهل ذراع که حدود بیست متر است، حریم مسجد محسوب می شود.(1)
امروزه حفظ حریم مسجد برای حضور نمازگزارانی که اتومبیل دارند، ضروری است.
مشارکت در امور مسجد
مشارک و تعاون در تمام امور خیر مورد پسند و سفارش اسلام است؛ به ویژه در آبادانی مساجد. از آیه «وَ إِذْ یَرْفَعُ إِبْراهیمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَیْتِ وَ إِسْماعیل»(2) استفاده می شود که در بالا بردن پایه های کعبه، پدر و پسر با هم شریک بودند. در ساختن مسجد مدینه نیز پیامبر و اصحاب شرکت داشتند.
همچنین از آیه «وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَیْتَ مَثابَهً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهیمَ مُصَلًّی وَ عَهِدْنا إِلی إِبْراهیمَ وَ إِسْماعیلَ أَنْ طَهِّرا بَیْتِیَ لِلطَّائِفینَ وَ الْعاکِفینَ وَ الرُّکَّعِ السُّجُود»(3) استفاده می شود که ابراهیم و اسماعیل باهم در تطهیر مسجد مشارکت داشتند.
حضرت موسی نیز هنگامی که خداوند به او دستور داد تا برای هدایت فرعون حرکت کند، از خدا خواست که برادرش هارون را در این مأموریت بزرگ شریک او قرار دهد: «هارُونَ أَخی... وَ أَشْرِکْهُ فی أَمْری»(4).
مساجد بین راهی
از امام صادق علیه السلام سؤال شد: نظر شما درباره مساجدی که حجاج در راه مکه می سازند، چیست؟ فرمود:
1- . من لایحضر الفقیه، ج3، ص102.
2- . بقره: 127.
3- . بقره: 125.
4- . طه: 30 و 32.