سیمای مسکن و شهر اسلامی صفحه 129

در روایات می خوانیم که حضرت یوسف علیه السلام بر در زندان چنین نوشت: «هذا قُبورُ الأحیاءِ وَ بَیتُ الأحزانِ وَ تَجرِبَهُ الأصدِقاءِ وَ شَماتَهُ الأعداءِ»(1)؛ یعنی زندان قبرستان زنده ها، خانه غم ها، تجربه صادقان و دوستان و نیش دشمنان است.

البته باید استفاده از زندان را به حداقل رساند؛ زیرا به هرحال زندان آفاتی دارد، از قبیل:

1. تحمیل هزینه نگهداری زندانیان بر بیت المال؛

2. فاسدتر شدن برخی زندانیان به خاطر انتقال تجربه های بد به یکدیگر؛

3. در معرض فساد قرار گرفتن خانواده های زندانیان؛

4. پیدا شدن روحیه انتقام.

اگر هدف از زندانی کردن افراد اصلاح آنان است، پس زندانیان نباید از مسائل عبادی و فرهنگی و اجتماعی محروم بمانند؛ لذا در اسلام سفارش شده زندانیان را روزهای جمعه به نماز جمعه بیاورند تا خطبه ها را بشنوند و خدا را یاد کنند، با امت دیداری داشته باشند و مردم عبرت بگیرند.

سرای مستمندان و غریبان

در حکومت پیامبر برای افراد بی خانمان مکانی در مسجد تعبیه شده بود. ابن حجر می گوید: صفه مکانی بوده در انتهای مسجد النبی که به عنوان سرپناهی برای اقامت مسلمانان غریب و بی خانمان ساخته شد.(2)

اختصاص محل برای اشیای گمشده

در تاریخ است که حضرت علی علیه السلام در کوفه محلی را برای نگهداری حیوانات اهلی که پیدا می شدند، آماده کرده بود و آن ها را تغذیه می کردند تا صاحبانش پیدا شود.