- مقدمه 1
- ویژگی این کتاب 2
- اشاره 5
- الف) آبادانی زمین 8
- ج) عوامل معنوی آبادانی و رفاه 8
- ب) حکومت و آبادی زمین 8
- لازمه های مسکن 11
- نیاز به مسکن 11
- قداست مسکن 13
- عزم ملی برای مسکن 14
- وظیفه حکومت در تأمین مسکن 14
- آزادی در انتخاب مسکن 15
- کارکرد مغفول مسکن 15
- مهارت در کنار امانت 24
- محکم کاری 24
- رعایت روابط انسانی 26
- چند منظوره بودن مکان های عمومی 26
- دوری از اشرافی گری، تکاثر، تجمل و تبرّج 27
- سادگی منزل مسئولان 31
- حفظ محیط زیست 32
- اشاره 36
- فصل دوم: مسکن اسلامی 36
- مسکن مبارک 37
- تهیه زمین و مصالح از مال حلال 39
- احترام به مالکیت خصوصی 40
- خانه سالمندان 40
- وسعت مسکن 41
- مسکن کم هزینه 41
- طبقات مسکن 43
- بی تکلّفی در مسکن 44
- دسترسی های مسکن 44
- نور طبیعی 45
- هوای مطبوع 46
- آسایش در مسکن 47
- بوستان بیرونی یا باغچه درونی؟ 47
- نزدیکی محل کار با مسکن 48
- حفظ حریم حیا در مسکن 48
- ممنوعیت اِشراف به خانه دیگران 49
- ممنوعیت تبدیل باغ به مسکن 49
- مقاوم سازی مسکن در برابر زلزله 51
- زندگی در خانه مخروبه 51
- پایه ساختمان 52
- تهویه ساختمان 53
- نمای ساختمان 53
- اتاق پذیرایی 54
- ایمنی و حفاظ خانه 55
- رنگ اتاق 56
- آراستن منزل 57
- نظافت خانه 57
- سرویس بهداشتی منزل 58
- وجود حیوانات در منزل 58
- آداب ورود به خانه 59
- تلاوت قرآن در منزل 60
- نماز و عبادت در منزل 60
- معیار انتخاب مسکن 61
- اثر وجود مجسمه در منزل 61
- عدم دلبستگی به مسکن 63
- اهمیت همسایه 68
- حفظ مسکن ورشکسته 71
- سکونت اقوام در یک محله 71
- نعمت های خدادادی در ساختمان ها 72
- اشاره 73
- امنیت مسکن 74
- امنیت راهها (راهنمایی و رانندگی) 77
- امنیت مرزها 78
- امنیت کافران 79
- امنیت مردگان 79
- امنیت حیوانات 79
- 2. رعایت عفت عمومی 80
- 3. برقراری عدالت 81
- 4. گسترش معنویت 82
- 5. رعایت تقوا و مبارزه با فساد 83
- 8. زیباسازی شهر 86
- 9. جایگاه هنر در شهر اسلامی 89
- 10. گسترش فضای سبز 90
- 11. تامین سرویس بهداشتی عمومی 92
- 12. توجه به شرایط منطقه و اقلیم 93
- 14. بهداشت شهر و مسکن 95
- 15. نوآوری با حفظ تجربیات 98
- 16. خودباوری و خوداتکایی 99
- 17. فاضلاب شهری 100
- 18. بینش سیاسی در اداره شهر 101
- اشاره 103
- 19. اداره شهر براساس قانون 103
- آسانی قوانین 106
- 20. حمل و نقل شهری 107
- نظارت بر ساخت و ساز 107
- 21. ساخت راههای وسیع و متعدد 109
- اشاره 109
- نصب علائم و نشانه ها 111
- 22. جلوگیری از سدّ معبر 111
- 23. رعایت حقوق شهروندی 113
- 24. ساماندهی تبلیغات شهری 114
- نمادها در شهر 115
- پایتخت کشور اسلامی 116
- زندگی پاک و طیب در شهر 117
- مسجد در شهر اسلامی 118
- خطر سوء استفاده از مسجد 120
- ساخت مسجد در مرکز شهر 121
- مشارکت در امور مسجد 123
- محل دستشویی مسجد 124
- مناره بلند ممنوع 124
- کتابت قرآن بر دیوار مسجد 124
- اطلاع رسانی در مسجد 125
- ساخت مدرسه 125
- ساخت بازار 125
- بوستان معنوی (کتابخانه) 126
- جایزه مسابقات 127
- زندان 128
- اختصاص محل برای اشیای گمشده 129
- سرای مستمندان و غریبان 129
- استراحت گاه مسافران 130
- قبرستان 130
- کشتارگاه 130
- خانه آخرت 132
در شرح این حدیث می خوانیم که مراد از اهتمام، عزم و جدیت در رفع مشکلات مسلمانان و کمک در امر دنیا و آخرت آنان و برآورده کردن حاجاتشان می باشد؛ و همچنین خیررسانی به آنان و ارشاد آنان به آنچه مصلحتشان است.(1)
آزادی در انتخاب مسکن
براساس قرآن، در قیامت اهل بهشت می گویند: ما از بهشت هر کجا که بخواهیم مسکن می گزینیم:
«وَ قالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذی صَدَقَنا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّهِ حَیْثُ نَشاءُ»(2)؛
گویند: «سپاس خدایی را که وعده اش را بر ما راست گردانید و سرزمین [بهشت] را به ما میراث داد، از هر جای آن باغ [پهناور] که بخواهیم جای می گزینیم».
از این آیه استفاده می شود که اهل بهشت مجبور به ماندن در یکجا نیستند؛ یعنی اگر بهترین کاخ ها و باغ ها برای انسان فراهم شود، ولی انسان در انتخاب آن آزاد نباشد ارزشی ندارد.
کارکرد مغفول مسکن
مسکن، محل سکونت و استراحت و همچنین محلی برای غذاخوردن است. افراد بی مسکن، هر روز در مکانی و رستورانی غذا می خورند که چه بسا مورد اطمینان یا بهداشتی نیست، نحوه تهیه غذا در آن را نمی داند، در راه و نیمه راه، ایستاده و نشسته، زیر نظر افراد مختلف و با نگاه های گوناگون است، در حالی که اسلام، غذا خوردن در مسیر راه و جلوی چشم دیگران را نمی پسندد. خوب است بدانیم که پیشوایان دین به ما فرموده اند: «ساعاتی را
1- . شرح الکافی، ملا صالح مازندرانی، ج 9، ص29.
2- . زمر: 74.