- مقدمه 1
- ویژگی این کتاب 2
- اشاره 5
- الف) آبادانی زمین 8
- ج) عوامل معنوی آبادانی و رفاه 8
- ب) حکومت و آبادی زمین 8
- نیاز به مسکن 11
- لازمه های مسکن 11
- قداست مسکن 13
- عزم ملی برای مسکن 14
- وظیفه حکومت در تأمین مسکن 14
- آزادی در انتخاب مسکن 15
- کارکرد مغفول مسکن 15
- مهارت در کنار امانت 24
- محکم کاری 24
- چند منظوره بودن مکان های عمومی 26
- رعایت روابط انسانی 26
- دوری از اشرافی گری، تکاثر، تجمل و تبرّج 27
- سادگی منزل مسئولان 31
- حفظ محیط زیست 32
- اشاره 36
- فصل دوم: مسکن اسلامی 36
- مسکن مبارک 37
- تهیه زمین و مصالح از مال حلال 39
- احترام به مالکیت خصوصی 40
- خانه سالمندان 40
- وسعت مسکن 41
- مسکن کم هزینه 41
- طبقات مسکن 43
- بی تکلّفی در مسکن 44
- دسترسی های مسکن 44
- نور طبیعی 45
- هوای مطبوع 46
- آسایش در مسکن 47
- بوستان بیرونی یا باغچه درونی؟ 47
- حفظ حریم حیا در مسکن 48
- نزدیکی محل کار با مسکن 48
- ممنوعیت اِشراف به خانه دیگران 49
- ممنوعیت تبدیل باغ به مسکن 49
- مقاوم سازی مسکن در برابر زلزله 51
- زندگی در خانه مخروبه 51
- پایه ساختمان 52
- تهویه ساختمان 53
- نمای ساختمان 53
- اتاق پذیرایی 54
- ایمنی و حفاظ خانه 55
- رنگ اتاق 56
- نظافت خانه 57
- آراستن منزل 57
- سرویس بهداشتی منزل 58
- وجود حیوانات در منزل 58
- آداب ورود به خانه 59
- تلاوت قرآن در منزل 60
- نماز و عبادت در منزل 60
- معیار انتخاب مسکن 61
- اثر وجود مجسمه در منزل 61
- عدم دلبستگی به مسکن 63
- اهمیت همسایه 68
- حفظ مسکن ورشکسته 71
- سکونت اقوام در یک محله 71
- نعمت های خدادادی در ساختمان ها 72
- اشاره 73
- امنیت مسکن 74
- امنیت راهها (راهنمایی و رانندگی) 77
- امنیت مرزها 78
- امنیت کافران 79
- امنیت مردگان 79
- امنیت حیوانات 79
- 2. رعایت عفت عمومی 80
- 3. برقراری عدالت 81
- 4. گسترش معنویت 82
- 5. رعایت تقوا و مبارزه با فساد 83
- 8. زیباسازی شهر 86
- 9. جایگاه هنر در شهر اسلامی 89
- 10. گسترش فضای سبز 90
- 11. تامین سرویس بهداشتی عمومی 92
- 12. توجه به شرایط منطقه و اقلیم 93
- 14. بهداشت شهر و مسکن 95
- 15. نوآوری با حفظ تجربیات 98
- 16. خودباوری و خوداتکایی 99
- 17. فاضلاب شهری 100
- 18. بینش سیاسی در اداره شهر 101
- اشاره 103
- 19. اداره شهر براساس قانون 103
- آسانی قوانین 106
- 20. حمل و نقل شهری 107
- نظارت بر ساخت و ساز 107
- اشاره 109
- 21. ساخت راههای وسیع و متعدد 109
- 22. جلوگیری از سدّ معبر 111
- نصب علائم و نشانه ها 111
- 23. رعایت حقوق شهروندی 113
- 24. ساماندهی تبلیغات شهری 114
- نمادها در شهر 115
- پایتخت کشور اسلامی 116
- زندگی پاک و طیب در شهر 117
- مسجد در شهر اسلامی 118
- خطر سوء استفاده از مسجد 120
- ساخت مسجد در مرکز شهر 121
- مشارکت در امور مسجد 123
- مناره بلند ممنوع 124
- محل دستشویی مسجد 124
- کتابت قرآن بر دیوار مسجد 124
- ساخت بازار 125
- اطلاع رسانی در مسجد 125
- ساخت مدرسه 125
- بوستان معنوی (کتابخانه) 126
- جایزه مسابقات 127
- زندان 128
- اختصاص محل برای اشیای گمشده 129
- سرای مستمندان و غریبان 129
- استراحت گاه مسافران 130
- قبرستان 130
- کشتارگاه 130
- خانه آخرت 132
در آیات متعدد قرآن سفارش شده که: «لاتَبخَسُوا النّاسَ اَشیاءَهُم»(1)؛
یعنی کم کاری نکنید! در جای دیگر نیز می فرماید: وای بر کم فروشان! «وَیلٌ لِلمُطَفِّفینَ»(2).
رعایت روابط انسانی
امام رضا علیه السلام با کارگران مزرعه خود هم غذا می شد و می فرمود: هر کارگری را که به کار می گیرید، مزدش را از قبل معین کنید تا او در حین کار دغدغه نداشته باشد؛ ولی در پایان کار، کمی بیش از آنچه قرارداد بسته اید، به او بدهید و این کارِ خدایی است که می فرماید:
«وَ یَزیدُهُمْ مِنْ فَضْلِه»(3)؛
خداوند از فضلش پاداش اضافه می دهد.
چند منظوره بودن مکان های عمومی
قرآن در ماجرای حضرت یوسف، از لیوانی که در میان گندم های برادران جاسازی شد، دو تعبیر آورده است. یکبار فرموده: «صُواعَ الْمَلِک»(4)؛
یعنی پادشاه با این ظرف پیمانه می کرد و یکجا می فرماید: «جَعَلَ السِّقایَهَ فی رَحْلِ أَخیه»(5)؛
ظرف آبخوری بود. یعنی این لیوان هم ظرف آبخوری بوده و هم وسیله کیل و پیمانه.
حضرت موسی نیز در پاسخ خدا که از او پرسید: چه در دست داری؟ گفت:
«قالَ هِیَ عَصایَ أَتَوَکَّؤُا عَلَیْها وَ أَهُشُّ بِها عَلی غَنَمِی وَ لِیَ فِیها مَآرِبُ أُخْری»(6)؛
1- . اعراف: 85.
2- . مطففین: 1.
3- . نساء: 173.
4- . یوسف: 72.
5- . یوسف: 70.
6- . طه: 18.