- مقدمه 1
- ویژگی این کتاب 2
- اشاره 5
- الف) آبادانی زمین 8
- ج) عوامل معنوی آبادانی و رفاه 8
- ب) حکومت و آبادی زمین 8
- نیاز به مسکن 11
- لازمه های مسکن 11
- قداست مسکن 13
- عزم ملی برای مسکن 14
- وظیفه حکومت در تأمین مسکن 14
- آزادی در انتخاب مسکن 15
- کارکرد مغفول مسکن 15
- مهارت در کنار امانت 24
- محکم کاری 24
- چند منظوره بودن مکان های عمومی 26
- رعایت روابط انسانی 26
- دوری از اشرافی گری، تکاثر، تجمل و تبرّج 27
- سادگی منزل مسئولان 31
- حفظ محیط زیست 32
- اشاره 36
- فصل دوم: مسکن اسلامی 36
- مسکن مبارک 37
- تهیه زمین و مصالح از مال حلال 39
- خانه سالمندان 40
- احترام به مالکیت خصوصی 40
- مسکن کم هزینه 41
- وسعت مسکن 41
- طبقات مسکن 43
- بی تکلّفی در مسکن 44
- دسترسی های مسکن 44
- نور طبیعی 45
- هوای مطبوع 46
- آسایش در مسکن 47
- بوستان بیرونی یا باغچه درونی؟ 47
- نزدیکی محل کار با مسکن 48
- حفظ حریم حیا در مسکن 48
- ممنوعیت اِشراف به خانه دیگران 49
- ممنوعیت تبدیل باغ به مسکن 49
- مقاوم سازی مسکن در برابر زلزله 51
- زندگی در خانه مخروبه 51
- پایه ساختمان 52
- تهویه ساختمان 53
- نمای ساختمان 53
- اتاق پذیرایی 54
- ایمنی و حفاظ خانه 55
- رنگ اتاق 56
- آراستن منزل 57
- نظافت خانه 57
- سرویس بهداشتی منزل 58
- وجود حیوانات در منزل 58
- آداب ورود به خانه 59
- تلاوت قرآن در منزل 60
- نماز و عبادت در منزل 60
- معیار انتخاب مسکن 61
- اثر وجود مجسمه در منزل 61
- عدم دلبستگی به مسکن 63
- اهمیت همسایه 68
- حفظ مسکن ورشکسته 71
- سکونت اقوام در یک محله 71
- نعمت های خدادادی در ساختمان ها 72
- اشاره 73
- امنیت مسکن 74
- امنیت راهها (راهنمایی و رانندگی) 77
- امنیت مرزها 78
- امنیت کافران 79
- امنیت مردگان 79
- امنیت حیوانات 79
- 2. رعایت عفت عمومی 80
- 3. برقراری عدالت 81
- 4. گسترش معنویت 82
- 5. رعایت تقوا و مبارزه با فساد 83
- 8. زیباسازی شهر 86
- 9. جایگاه هنر در شهر اسلامی 89
- 10. گسترش فضای سبز 90
- 11. تامین سرویس بهداشتی عمومی 92
- 12. توجه به شرایط منطقه و اقلیم 93
- 14. بهداشت شهر و مسکن 95
- 15. نوآوری با حفظ تجربیات 98
- 16. خودباوری و خوداتکایی 99
- 17. فاضلاب شهری 100
- 18. بینش سیاسی در اداره شهر 101
- اشاره 103
- 19. اداره شهر براساس قانون 103
- آسانی قوانین 106
- نظارت بر ساخت و ساز 107
- 20. حمل و نقل شهری 107
- اشاره 109
- 21. ساخت راههای وسیع و متعدد 109
- نصب علائم و نشانه ها 111
- 22. جلوگیری از سدّ معبر 111
- 23. رعایت حقوق شهروندی 113
- 24. ساماندهی تبلیغات شهری 114
- نمادها در شهر 115
- پایتخت کشور اسلامی 116
- زندگی پاک و طیب در شهر 117
- مسجد در شهر اسلامی 118
- خطر سوء استفاده از مسجد 120
- ساخت مسجد در مرکز شهر 121
- مشارکت در امور مسجد 123
- مناره بلند ممنوع 124
- محل دستشویی مسجد 124
- کتابت قرآن بر دیوار مسجد 124
- ساخت بازار 125
- اطلاع رسانی در مسجد 125
- ساخت مدرسه 125
- بوستان معنوی (کتابخانه) 126
- جایزه مسابقات 127
- زندان 128
- اختصاص محل برای اشیای گمشده 129
- سرای مستمندان و غریبان 129
- استراحت گاه مسافران 130
- قبرستان 130
- کشتارگاه 130
- خانه آخرت 132
براساس این حدیث، تقوا در ساخت مسکن، در رفاه و راحتی، یا تنگی و سختی اهل خانه اثر دارد. چنانکه در حدیث دیگری می خوانیم:
«مالُ الحَرامِ لایَنمو وَ إِنْ نَمَی لَا یُبَارَکُ»(1)؛
مال حرام رشد و نموی ندارد و اگر داشته باشد برکت ندارد.
احترام به مالکیت خصوصی
اسلام برای مالکیت افراد احترام قائل است و لذا در انجام نماز، اگر آب وضو، مکان نماز، لباس نمازگزار، حتی دکمه لباس او غصبی باشد، نماز باطل است.
از آنجا که مسکن هرکس، محل نماز او نیز هست، لذا زمین، مصالح و هزینه های ساخت مسکن باید از مال حلال تهیه شود و اگر ملک اجاره ای است، در هر تصرف و تغییر و تبدیلی باید رضایت مالک مراعات شود.
خانه سالمندان
نیازهای افراد متفاوت است و باید طراحی و ساخت انواع مسکن نیز متفاوت باشد. برای افراد سالمند باید واحدهای کوچکی در مجموعه های مسکونی طراحی کرد که نیاز نباشد پدران و مادران سالمند را کیلومترها دورتر به آسایشگاه سالمندان منتقل کنند و روابط عاطفی دچار اختلال شود.
در مجتمع های بزرگ، همان گونه که پارکینگ و انباری تعبیه می شود، چند واحد برای پدران و مادران سالمند ساخته شود که آنان در کنار فرزندشان باشند؛ ولی از جانب عروس و داماد یا دختر و پسر خود مورد بی مهری قرار نگیرند.
از برکات این طرح، سرکشی روزمره فرزندان به والدین سالمند، ارتباط عاطفی سالمندان با نوه های خود، سپردن اطفال خانه به آنان و حضور آنان در
1- . الکافی، ج5، ص 125.