حقایقی مهم پیرامون قرآن‌ صفحه 167

رسم الخط مصحف باشد آن قراءت جایز است. اگر چه ریشه و ماده‌ای نداشته باشد ... «1»

وی زیاد پایبند روایات مربوط به قراآت نبود و برای خود قرائتی را انتخاب می‌کرد که با سیاق آیه مناسبت- از نظر خودش- داشت. مثلا می‌خواند: «خلصوا نجبا»- با، باء- نتیجه کار وی آن شد که فقها بر او شوریدند و امیر او را محاکمه کرد. وی از دفاع کردن بازماند و درمانده گشت لذا او را توبه دادند ... «2»».

3- ابن شنبوذ: درباره وی گفته‌اند: آنچه را به نظرش صحیح می‌آمد همان را می‌خواند اگر چه خلاف رسم الخط مصاحف عثمانی بود. این کار وی را تخطئه کردند تا آن جا که وزیر وقت؛ ابن مقله، مجلسی را برای توبه دادن وی تشکیل داد و به وی تازیانه‌هایی زدند تا آن که قهرا توبه خود را اظهار کرد «3».

«قاضی عیاض» در این باره می‌گوید: «فقهای بغداد بر توبه دادن ابن شنبوذ مقری- یکی از بزرگان مقری متصدی قراءت با ابن مجاهد- به خاطر قراءت شاذوی که موافق مصحف نبود اتفاق نظر حاصل کردند. در مجلس وزیر وقت؛ ابو علی ابن مقله، ابن شنبوذ علیه خود اعتراف نمود و اعترافات وی را نوشتند. این قضیه در سال 323 هجری اتفاق افتاد. و از جمله کسانی که علیه وی فتوا دادند ابو بکر ابهری و دیگران بودند «4»» در این باره به نوشته‌های ابن خلکان، تلمسانی، ملا علی قاری و دیگران رجوع کنید «5».

خطیب و ابن جوزی می‌گویند: «ماجرای مردی معروف به ابن شنبوذ در بغداد (1) التمهید فی علوم القرآن، ج 2، ص 40. به نقل از: بغیة الوعاة، ص 36. و به نقل از: معرفة القراء الکبار، ج 1، ص 246. و القراآت القرآنیة، تاریخ و تعریف، ص 51. به نقل از: تاریخ القرآن شاهین، ص 207.

(2) النشر فی القراآت العشر، ج 1، ص 17. و التمهید فی علوم القرآن، ج 2، ص 35. به نقل از: النشر، و به نقل از: معرفة القراء الکبار، ج 1، ص 246- 249.
(3) التمهید فی علوم القرآن، ج 2، ص 31 به نقل از: طبقات القراء، ج 2، ص 52. و النشر، ج 1، ص 16، 35 و 43، به این قضیه اشاره می‌کند.
(4) الشفاء، ج 2، ص 306 و 307 و رک: النشر، ج 1، ص 40.
(5) رک: وفیات الاعیان، ج 4 ص 399- 301. شرح الشفاء ملا علی قاری، ج 2، ص 316. المنتظم، ج 6، ص 275 و 308. تاریخ ابن الوردی، ج 1، ص 376. صلة تاریخ طبری، ص 291. النجوم الزاهرة، ج 3، ص 248 و 249. البدایة و النهایة، ج 11، ص 181 و 194 و 195 شذرات الذهب، ج 2، ص 313، 314 و 297 و تاریخ بغداد، ج 1، ص 280 و 281.