مهدی باوری در کودکان صفحه 145

می دهید». (1)

کودک افزون بر والدین، از افرادی که ارتباط بیشتری با آن ها دارد، الگوگیری می کند مانند دیگر اعضای خانواده، اقوام، مربّیان و گروه هم سال از دوستان و هم بازی ها. البتّه میزان الگوبرداری او نسبت به موارد مذکور یکسان نیست، بلکه از گروه هم سال بیشتر است. اگر کودکی را تصوّر کنیم که به خاطر اشتیاق به بازی پر جنب و جوشی که در او نهفته، به تماشای بازی جمعی از کودکان هم سنّ خود نشسته است، قهرمان بازی تأثیر تحریکی زیادی بر او دارد که در تعلیل آن گفته شده:

«او برای هم سالان خود الگو شده و به راحتی بر آن ها تأثیر می گذارد، آن چنان در آن ها نفوذ کرده که

نا آرام و بی امان و با حرص و ولع هر چه تمام تر درصدد تشبّه، تشاکل و یکتایی میان خود و اوست». (2)

ابن سینا می گوید:

«باید گروهی باشند که دانش آموزان با آن ها معاشرت کنند که صفات و عادات پسندیده داشته باشند، زیرا کودک، از کودک فرا می گیرد و می کوشد عقب نماند». (3)

کودک در سنین بالاتر، از شخصیّت های اجتماعی، فرهنگی و هنری الگو می گیرد. البتّه شخصیّت هایی که دارای نفوذ معنوی اند، نقش الگویی به سزایی در تربیت، بازی می کنند به گونه ای که تمام ویژگی های فکری و روحی و جلوه های رفتاری آنان تقلید می شود. هر چه قدرت نفوذ الگوها بیشتر و زمینه ی پذیرش آماده تر باشد نمونه برداری کامل تر صورت می گیرد. (4)

افرادی همچون والدین و معلّمان، و همچنین نهادهای تأثیرگذار می توانند با استفاده از ظرفیّت بالای الگوپذیری دوره کودکی، نمونه های اخلاقی و رفتاری الگوهای مهدوی را در معرض مشاهده ی کودکان قرار دهند تا آموزه های مهدوی در وجود آن ها نهادینه شود. در این صورت، به طور قطع می توان شخصیّت متربّی و موقعیّت او را در جهت

1- «بَرُّوا أَوْلَادَکُمْ وَ أَحْسِنُوا إِلَیْهِمْ فَإِنَّهُمْ یَظُنُّونَ أَنَّکُمْ تَرْزُقُونَهُمْ»؛(الفقه المنسوب إلی الإمام الرضا علیه السلام، ص336).
2- عبّاسی مقدّم، مصطفی، نقش اسوه ها در تبلیغ و تربیت، ص168.
3- پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با همکاری کاردان، علی محمّد و دیگران، در آمدی بر تعلیم تربیت اسلامی(1)؛ فلسفه تعلیم و تربیت، جلد اوّل، ص282.
4- دلشاد تهرانی، مصطفی، سیری در تربیت اسلامی، ص244.