مهدی باوری در کودکان صفحه 84

نخواهد شد» خودداری شود. مثلاً به جای جمله ی«امروز من سردرد نخواهم داشت» که تلقینی منفی است، از عبارت«امروز من خیلی تندرست، سالم و سرحال هستم» استفاده شود. (1)

برخی دیگر، تلقین مثبت را تلقینی می دانند که به خاطر مطلوب بودن ماده ی تلقینی، باید

به کار گرفته شود و منفی، نباید صورت پذیرد. (2) مثلاً در تلقین فعلی مثبت، مقصود آن است که صورت یک عمل مطلوب نشأت گرفته از یک باور صحیح را تظاهرگونه بر اعضا و جوارح خویش آشکار سازیم، در حالی که ریشه های باور و عقاید مربوط به آن هنوز در درون ما تثبیت نشده است؛ مانند تحلّم به معنای تظاهر به حلم و نقش فردی حلیم بازی کردن که حضرت علیjدر حدیثی فرمودند:

«اگر حلیم و بردبار، نیستی پس خود را بردبار جلوه ده؛ چه اندک پیش آید که کسی خود را به گروهی شبیه سازد و جزو آنان نشود» (3)

همچنین تباکی یعنی تظاهر به گریه از خوف خدا در قنوت نماز وتر که در صورت عدم توانایی بر گریستن، مستحب شمرده شده است. (4) در تلقین منفی فعلی نیز مقصود آن است که صورت فعلی نامطلوب را از خود دور کنیم در حالی که ممکن است آثار آن در درون ما ریشه دوانده باشد مانند تبختر در راه رفتن.

گفتار پنجم: تلقین پذیری کودکان

اشاره

کودکان، تأثیرپذیری افزون تری نسبت به دیگران داشته و بیشتر تحت تأثیر تلقین قرار می گیرند. (5) برخی روایات اهل بیت علیهم السلام نیز به این تأثیرپذیری اشاره دارد مانند سخن

پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم که فرمودند:

1- لوکرون، لسلی، اتوهیپنوتیزم، ترجمه همایون فر، یدالله، ص81.
2- باقری، خسرو، نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، ص68.
3- «إن لَم تَکُن حَلِیماً فَتَحَلَّم فَإنَّهُ قَلَّ مَن تَشَبَّهَ بِقَومٍ إلا أوشَکَ أن یَکُونَ مِنهُم»؛( نهج البلاغه، کلمات قصار، حکمت207، ص506).
4- ر.ک. طوسی، محمّدبن حسن، مصباح المتهجّد، ص152و155.
5- شعاری نژاد، علی اکبر، روان شناسی رشد، ص408.