اتحاد و انسجام صفحه 222

علّامه سیّد محمّد مهدی طباطبایی

(بحرالعلوم)

متوفای: 1212ق

چکیده ای از زندگی نامۀ فرزندی از تبار امام حسن مجتبی علیه السلام

نام: سیّد محمّد مهدی، نام پدر: سیّد مرتضی، ولادت:

شب جمعۀ ماه شوال 1155ق، محل تولّد: عراق، کربلای معلّی.1

تحصیلات: محمّدمهدی از دوران کودکی در دامن پرمهر و محبّت مادر پاکدامنش و در پرتو توجّهات پدر بزرگوارش با آداب و اخلاق اسلامی خو گرفت و رفته رفته رشد یافت. پس از گذراندن دوره های مقدماتی و سطح (فقه و اصول) در آغاز بلوغ به درس خارج که از سوی پدرش تدریس می شد راه پیدا نمود و پس از پنج سال درس و بحث فشرده به مقام بلند اجتهاد نائل آمد.2

اساتید، حضرات آیات: سیّد مرتضی طباطبایی (پدر)، محمّدباقر وحید بهبهانی، شیخ یوسف بحرانی، محمّد تقی دروقی نجفی، مهدی فتونی نباطی عاملی،3 میرزا ابوالقاسم مدّرس، میرزا مهدی اصفهانی خراسانی.

شاگردان، آیات عظام: شیخ جعفر نجفی (معروف به کاشف الغطاء)، سیّد محمّد جواد عاملی (معروف به صاحب مفتاح الکرامه)، ملّا احمد نراقی، محمّد باقر شفتی، سیّد یعقوب کوه کمری، سیّد صدر الدین عاملی، شیخ محمّد ابراهیم کلباسی، شیخ عبدالحسین الاعم، سیّد عبداللّٰه شبّر، سیّد محمّد مجاهد، محسن اعرجی، شیخ حسین نجف و... .4

آثار قلمی: المصابیح فی الفقه، الفوائد فی الاصول، مشکاه الهدایه، الدرّه النجفیه، رساله فی الفقیر والغنی، مناسک حج، حاشیه بر کتاب شرایع، کتاب الرجال، دیوان شعر و رساله ای فارسی در شناخت خدا و... .5

سرانجام: علّامه بحرالعلوم، این فقیه وارسته و مجاهد، در روز 24 ذیحجه (یا رجب) سال 1212ق، رُخ از دیار فانی برتافت و روح پاکش به ملکوت اعلی پرواز نمود.

مرقد: عراق، نجف، جنب مقبرۀ شیخ طوسی.6

1. فوائد الرضویه، شیخ عباس قمی، ص676؛ مستدرک الوسائل، میرزا حسین نوری، ج3، ص383.

2. گلشن ابرار، ج 1، ص 294، به نقل از فقهای نامدار شیعه، عقیقی بخشایشی، ص 291.

3. همان، ص 294، به نقل از سیّد بحر العلوم دریای بی ساحل، نور الدین علی لو، ص25 - 32.

4. همان، ص 296، به نقل از معارف الرجال، محمّد حرز الدین، ج2، ص 59 .

5. اعیان الشیعه، ج10، ص160.

6. گلشن ابرار، ج1، ص300.