اتحاد و انسجام صفحه 253

سیّد عبد الرحمان کواکبی

متوفای: 1320ق

چکیده ای از زندگی نامه

نام: عبد الرّحمن، نام پدر: احمد، ولادت: 1265ق، محل تولّد: سوریه، حلب.1

تحصیلات: وی پس از گذراندن دوران کودکی در زادگاه خود به کسب دانش پرداخت. مدّتی بعد پدرش او را به انطاکیه فرستاد. عبد الرحمان از همان اوان تحصیل از خود استعداد نشان داد و پس از چندی تحصیلات عالیه خود را در مدرسه کواکبیّۀ حلب که پدرش مدیر آن بود به انجام رساند. علوم جدید را نزدِ یکی از ادیبان برجسته به اتمام رسانید و در بیست سالگی با عضویّت در هیئت تحریریۀ روزنامۀ رسمی فرات در سلک روزنامه نگاران درآمد.

اساتید: شیخ محمّد عبده، استاد خورشید.

آثار قلمی: امّ القری،2 طبائع الاستبداد.3 و 4

سرانجام: وی با اندیشه هایی مملو از روحیۀ اتّحاد و همدلی مسلمانان، درحالی که مقاله ها و کتابهایش، او را به نام یکی از پیشروان تجدید فکر دینی مشهور نموده بود، در سال 1320ق در قاهره درگذشت.5

مرقد: مصر، قاهره.

1. لغت نامۀ دهخدا، ج11، ص16458.

2. کلیّات این کتاب انتقادی است از جهان اسلام که در قالب گفتگوهایی در یک کنگرۀ خیالی منعقد در مکۀ مکرّمه (امّ القری) صورت گرفته و نمایندگان کشورهای مسلمان در آن شرکت داشتند.

3. این کتاب شاید نخستین کتاب در ادبیّات معاصر عرب است که موضوع آن تماماً سیاسی است، زیرا تا زمان کواکبی، نویسندگان معاصر عرب، مسائل سیاسی را به طور مستقل بررسی نمی کردند، بلکه در ضمن رسالات خود، دربارۀ اخلاق، دین و ادب از آن سخن می گفتند. (علمای مجاهد، ص403 - 404)

4. المنجد فی الاعلام، ص596.

5. علمای مجاهد، ص 403.