اتحاد و انسجام صفحه 256

آیت اللّٰه العظمی آخوند خراسانی

متوفای: 1329ق

چکیده ای از زندگی نامه

نام: محمّد کاظم، نام پدر: ملّا حسین، ولادت:

1255ق، محل تولّد: ایران، مشهد مقدّس.

تحصیلات: وی در 12 سالگی وارد حوزۀ علمیۀ مشهد گردید. ادبیّات عرب، منطق، فقه و اصول را در آن حوزه فرا گرفت. در 22 سالگی عازم نجف گشت اما در راه از کاروان جدا شد و نزد ملّا هادی سبزواری به سبزوار رفت. پس از چند ماه استفاده از محضر ملّا هادی، به تهران رفت و در مدرسۀ صدر مشغول تحصیل شد. پس از چندی تهران را به قصد نجف اشرف ترک نمود و راهی دیار علم و معرفت گردید. وی در سال 1287ق به مدّت 13 سال در درس بزرگان حوزه شرکت نمود و از سال 1291ق، تدریس را در حوزۀ علمیۀ نجف آغاز کرد و پس از فوت میرزای شیرازی در سال 1312ق، زعامت شیعه را به عهده گرفت.

اساتید، حضرات آیات: ملّا هادی سبزواری، ملّا حسین خویی، میرزا ابو الحسن جلوه،1 شیخ انصاری، میرزای شیرازی،2 آخوند اردکانی، سیّد علی شوشتری، شیخ راضی بن محمّد نجفی، سیّد مهدی مجتهد قزوینی.

شاگردان، آیات عظام: سیّد ابو الحسن اصفهانی، شیخ ابوالقاسم قمی، سیّدابوالقاسم کاشانی، میرزا احمد خراسانی، سیّد محمّد تقی خوانساری، سیّد جمال الدین گلپایگانی، محمّد جواد بلاغی، شیخ عبدالکریم حائری، آقا بزرگ تهرانی، حاج آقا حسین بروجردی، سیّد محمود شاهرودی و... .3

آثار قلمی: کفایه الاصول، ذخیره العباد فی یوم المعاد، روح الحیاه فی تلخیص نجاه العباد، القضاء والشهادات، و... .

سرانجام: ایشان پس از سالیان متمادی تحصیل، تدریس، تحقیق و تألیف در چهار شنبه 21 ذی الحجه 1329ق پس از اقامه نماز صبح، چشم از جهان فرو بست و به دیار باقی شتافت.4

مرقد: عراق، نجف اشرف، باب الذهب، مقابل ایوان طلا.5

1. کفایه الاصول، محمّد کاظم خراسانی، مقدمه.

2. اعیان الشیعه، ج 9، ص 5.

3. گلشن ابرار، ج 1، ص 434، به نقل از مرگی در نور، ص 102 - 119 و 122؛ آخوند خراسانی آفتاب نیمه شب، محمّد رضا سماک امانی، ص 97.

4. گلشن ابرار، ج1، ص 444.

5. سرزمین آرزوها، ص 68.