اتحاد و انسجام صفحه 327

اندیشه ها

- باید دانست که اتّحاد اسلامی را که علّامه شرف الدین در پی تحقّق آن بود، تنها جنبۀ سیاسی و اجتماعی و مقطعی نداشت، بلکه از حقایق اسلام و وقایع تاریخی آن سرچشمه می گرفت. (1)- علّامه شرف الدین نه تنها به اصلاح و سازندگی جوامع شیعی می اندیشید، بلکه از آغازِ اقدامهای اجتماعی و دینی خود، در اندیشۀ اصلاح و عزّت بخشی به همۀ ممالک اسلامی و ایجاد اتّحاد و برادری در بین فرقه های مختلف مسلمانان بود.

- وی همواره از روزگار جوانی، از اوضاع نابسامان و آشفتۀ آن روزِ جوامع اسلامی و اختلافات بیهوده و تأسّف بار مسلمانان رنج می برد و در پی چاره ای برای این مهم می گشت.

- او در سفری که به مصر داشت دریافته بود که بهترین نقطۀ حرکتش در راه وحدت اسلامی، دانشگاه الازهر، بزرگترین مرکز علمی و دینی مسلمانان اهل سنت است.

- شرف الدّین معتقد بود: شیعه و سنی را روز نخست، سیاست (و مطامع سیاسی) از هم جدا کرده است و اکنون نیز باید سیاست (و مصالح سیاسی اسلام و مسلمانان) آن دو را در کنار هم بنشاند و متّحدشان کند. (2)تلاش ها

- کوشش همه جانبه و راستین او در طول نیم قرن مبارزه برای ایجاد وحدت اسلامی و اتّحاد امّت مسلمان جهان (شیعه و سنّی).

- استفادۀ مثبت ابزاری از فنّ نویسندگی در جهت آگاهی دادن به مسلمین: او با قلم توانا و ادیبانۀ خود می کوشید تا مسلمانان جهان، (شیعه و سنّی) تعصّبات مذهبی و گروهیِ رایج و