اتحاد و انسجام صفحه 342

که در گذشته میان مسلمین پیدا شده ببندد و مجد و شعار ما که عبارت از وحدت اسلامی است به ما بازگرداند». (1)- و اما موانع وحدت از نظر شیخ بدین قرارند:

1. تعصّبات مذهبی: اختلافاتی که منجر به تعصّبات مذهبی و جمود فکری می شود، رشتۀ پیوند مسلمانان را قطع و دشمنی و کینه را در دلها می باوراند. (2)2. سوء استفادۀ دشمن: خداوند متعال از امّت اسلامی خواسته است که وحدت کلمه داشته باشند که (در غیر این صورت) کشورهای استعمارگر از تفرقۀ مسلمانان بهترین بهره برداری را به نفع خود می کنند. (3)3. توطئه استعمار در راه وحدت: استعمار هیچ گاه راضی نمی شود امّت اسلام به طور یکپارچه درآید، زیرا می داند که در آن صورت، امّت واحد در مقابل مطامع آن ها خواهند ایستاد. در این باره مرحوم میرزا خلیل کمره ای خاطره ای از شلتوت نقل می کند که هر مسلمانی به عمق توطئه های استعماری پی می برد؛ وی می نویسد:

اینجانب در سفر به مصر، دو نوبت با شیخ شلتوت دیدار داشتم و در این دیدار، ایشان رازی را برای ما فاش نمود، ایشان فرمود: «من از دیر زمان، حدود سی سال قبل درصدد دیدن فقه امامیه برآمدم و از عراق و ایران کتابهای فقهی امامیّه را خواستم، ولی تا این اخیر که مصر از زیر زنجیر استعمار بیرون آمد، کتابها نمی رسید و سانسور می شد امّا بعد از فتح کانال، کتب شما آمد و من مطالعه کردم، حجّت بر من تمام شد و آن فتوا (4) را دادم، بدون اینکه تحت تأثیر هیچ مقامی یا سخنی بروم». (5)

1- (1) . طلایه داران تقریب (2)، ص 53 - 55، به نقل از شیخ محمود شلتوت، طلایه دار تقریب، ص183..
2- (2) . همان، ص 55 - 58، به نقل از روزنامۀ جمهوری اسلامی، 19 دی ماه 1379، ویژه نامه، ص 10..
3- (3) . همان، ص 56 ، به نقل از اخبار تقریب، ش49 - 50، ص41..
4- (4) . منظور فتوای تاریخی وی پیرامون جواز پیروی از آئین تشیع است. متن کامل این فتوا در صفحات آینده خواهد آمد..
5- (5) . همان، ص 57 ، از کتاب شیخ محمود شلتوت طلایه دار تقریب، ص195؛ به نقل از رابطه عالم اسلام، ناصر الدین کمره ای، ص 7..