اتحاد و انسجام صفحه 352

اندیشه ها

- وی از دوران جوانی به عنوان عالمی روشن، خردمند، کوشنده، با همّت و آگاه به اندیشه های جدید و اصلاح طلب معروف بود.

- او می گفت: جهاد بر همۀ مسلمانان جهان واجب عینی است. حتّی کسانی که زیر سلطۀ بریتانیا، فرانسه و روسیه به سر می برند باید برای مقاومت در برابر این سه دشمن اسلام متّحد شده، با آنها به نبرد برخیزند. (1)تلاش ها

- ارتباط و گفتگو با علما و متفکران معروف اهل سنّت از جمله با شیخ محمّد عبده (مفتی مصر)، سیّد محمّد رشید رضا (صاحب مجلّۀ المنار) و نیز ناشران و نویسندگان مجلّات المقتطف و الهلال که ثمرۀ آن برقراری پیوندی مستحکم میان پایگاه علمی جهان تشیّع و مراکز فرهنگی مصر و سوریه شد و در نتیجۀ آن مقالات، اشعار و گزارشهایش در مجلّات جهان عرب انتشار یافت. (2)- آیت اللّٰه شهرستانی بیش از هر چیزی به بیداری و وحدت مسلمانان می اندیشید.

- پیوند میان مراکز فرهنگی شیعه و سنی در عراق.

- دیدار با علمای اهل سنت در اعظمیۀ عراق: در محرم الحرام 1334ق، آیت اللّٰه شیخ الشریعه اصفهانی، همراه سیّد هبه الدین و عدّه ای دیگر، به دیدار دانشمندان اهل سنت در اعظمیۀ عراق شتافتند و در محفلی سراسر یگانگی، روشنی و دوستی، شرکت نمودند.

آیت اللّٰه هبه الدین شهرستانی که نمی توانست بدین مقدار در وحدت شیعه و سنی، بسنده کند در راستای نزدیکی بیشتر نیروهای فرهنگی مسلمان، دو روز بعد در یک شنبه 27 محرم، از دفتر نشریۀ «صدی الاسلام» بازدید کرد و تلاش دست اندرکاران آن نشریه را ستود. (3)

1- (1) . علمای مجاهد، ص 270..
2- (2) . همان..
3- (3) . گلشن ابرار، ج 2، ص 690، به نقل از لمعات الاجتماعیه من تاریخ العراق الحدیث، علی الوردی، ج 4، ص 236 - 242..