اتحاد و انسجام صفحه 398

یکی از فِرَق جزء متن اسلام است و اسلام مجرّد از همۀ این مشخّصات و ممیّزات و مختصّات وجود ندارد. (1)- در اندیشۀ او یکی از هدفهای بزرگ اسلام، بلکه بزرگترین هدف اسلام در امور عملی، وحدت و اتّفاق مسلمانان است. اولین وظیفۀ داعیان و ارشاد کنندگان و آمران به معروف و ناهیان از منکر، این است که در طریق وحدت مسلمانان بکوشند. (2)- ایشان عقیده داشت: اگر این استوانۀ اسلامی یعنی اصل دعوت و ارشاد و امر به معروف و نهی از منکر بخوابد، وحدت اسلامی و اتّحاد مسلمانان نیز از میان می رود. (3)- در نگاه آسمانی استادِ شهید مرتضی مطهّری؛ آنچه بر سر مسلمین آمد که شوکت آنها را گرفت و آنها را زیر دست و تو سَری خور ملل غیر مسلمان قرار داد، همین اختلافات فرقه ای است.

- علّامه مطهّری می گفت، بدون شک نیاز مسلمین به اتّحاد و اتّفاق از مبرم ترین نیازهاست و درد اساسی جهان اسلام همین کینه های کهنه میان مردم مسلمان است. دشمن هم همواره از همین ها استفاده می کند. اما به نظر می رسد که اعتراض کننده در مفهوم «اتّحاد اسلامی» دچار اشتباه شده است. مفهوم اتّحاد اسلامی که در صد سال اخیر میان علما و فضلای مؤمن و روشنفکر اسلامی مطرح است این نیست که فرقه های اسلامی به خاطر اتّحاد اسلامی از اصول اعتقادی و یا غیر اعتقادی خود صرف نظر کنند و به اصطلاح مشترکات همۀ فِرَق را بگیرند و مختصّات همه را کنار بگذارند. چه، این که این کار نه منطقی است و نه عملی. چگونه ممکن است از پیرو یک مذهب تقاضا کرد که به خاطر مصلحت حفظ وحدت اسلام و مسلمین، از فلان اصل اعتقادی یا عملی خود که به هر حال به نظر خود، آن را جزء متن اسلام می داند صرف نظر کند؟ در حکم این است که از او بخواهیم به نام اسلام از جزئی از اسلام چشم بپوشد.

پابند کردن مردمی به یک اصل مذهبی و یا دلسرد کردن آنها از آن، راههایی دیگر دارد و

1- (1) . اتّحاد اسلامی و تمسّک به قرآن و عترت علیهم السلام ، از دیدگاه امام خمینی رحمه الله و استاد مطهّری، ص 8 - 9..
2- (2) . همان..
3- (3) . همان..