فرهنگ مدرنیته و توهم صفحه 40

که بنیاد و محرک این تمدن گشت و به گفته دکتررضا داوری در کتاب اتوپی و عصر جدید:(1)

«بشر در دوره جدید، زمامش به دست «وَهْم» افتاد. این «وَهْم» باید بشر را مالک الرقاب عالم سازد و بهشتی را که ادیان وعده داده اند، در زمین محقق کند.»(2)

به واقع این چنین است که بشر جدید به واقعیت و نفس الامر کاری ندارد، بلکه به زعم خود طرحی را که برای جهان تصور کرده است به کمک ابزارها واقعیت می بخشد و آنچنان در تحلیل خود، به دنبال جهانی می گردد که می خواهد بسازد، که گویی جهان ایده آل او در چند قدمی اش است و بدین طریق به دنبال ناکجا آباد خیال خود می دود و هرگز تأمل نمی کند که به کجا می رود و چرا به مقصد نمی رسد. دکترداوری در همان کتاب می گوید:

«استیلای بشر بر طبیعت یعنی اطلاق صورت وَهمی بر عالم و آدم، یعنی این استیلا، با تغییر معنی و ماهیت عالم و آدم آغاز می شود و به استیلای بشر منجر می گردد، امّا این مرتبه، نه با جنگ، بلکه با علم جدید... بشر از موجودات، صورت خیالی می سازد و میان صورت خیالی خود نسبت های کمّی و ریاضی برقرار می کند و با همین نسبت ها در عالم تصرف می کند و جهان بشری را می سازد و نام آن را