شبهات جدید صفحه 146

درون یک شریعت و یک کتاب آسمانی نیز اتفاق بیفتد چنان که در آیه 101 سوره نحل آمده است.

نکاتی پیرامون نسخ

1 - نسخ تنها مربوط به احکام شرعی نیست بلکه در طبیعت نیز هست مثل مریضی که از نظر شرایط ظاهری، امیدی به شفای او نیست اما خداوند او را شفاء می دهد.

2 - نسخ همواره دو طرف می خواهد، یکی ناسخ و یکی منسوخ.

3 - ناسخ آنچه را که منسوخ از حیث کمال و یا مصلحت داشت را کامل تر دارد.

4 - ناسخ و منسوخ از نظر صورت تنافی دارند نه در اصل مصلحت چون هرکدام در شرایط خاص خودداری مصلحت اند(1).

حاصل سخن آن که در شریعت هم تصدیق هست و هم نسخ ولکن هر کدام بر اساس مصالح و در طریق تکامل هستند و با هم تنافی ندارند.

منابعی برای مطالعه بیشتر

1. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیرالقرآن، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، قم، 1393 ق، 20 ج.

2. تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعی از نویسندگان، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1364 ش، 27 جلدی.

3. رضایی اصفهانی، محمد علی، تفسیر قرآن مهر، پژوهش های تفسیر و علوم قرآن، قم، 1387.

4. علوم قرآنی، آیت الله معرفت، قم، مؤسسه انتشاراتی التمهید، چاپ اول، 1378.

5. التمهید فی علوم القرآن، محمد هادی معرفت، قم، مؤسّسه النشر الاسلامی، 1417 ق، 6 جلدی.