خطر مادی شدن دین صفحه 113

بسم الله الرحمن الرحیم

«وَلَوْ یُؤَاخِذُ اللّهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِم مَّا تَرَکَ عَلَیْهَا مِن دَآبَّهٍ وَلَکِن یُؤَخِّرُهُمْ إلَی أَجَلٍ مُّسَمًّی فَإِذَا جَاء أَجَلُهُمْ لاَ یَسْتَأْخِرُونَ سَاعَهً وَلاَ یَسْتَقْدِمُونَ»؛(1)

و اگر خداوند مردم را به جهت ظلمشان بگیرد، جنبنده ای بر روی زمین باقی نمی گذاشت لیکن کیفر آنان را تا وقتی معین به تأخیر می اندازد و چون اجلشان فرا رسد ساعتی نمی توانند آن را پس و پیش کنند.

علت انتخاب موضوعِ «سنت سقوط تمدن ها از نظر قرآن» این بود که فکر می کنم تمدن جدید در شرایطی قرار دارد که لازم است چشم نسل جدید به این شرایط بیفتد تا بتواند جایگاه غرب را نسبت به سنت های الهی تحلیل نماید و به گونه ای زندگی کند که در کلافه ی سراسر بحران و مادی شده این تمدن گرفتار نگردد.

سنت جاری در هستی عبارت است از حضور قوه ای فوق عالم ماده که همچون روحی در کالبد پدیده ها و حوادث عالم، جاری است و آن حوادث و پدیده ها را به هم ارتباط داده و در مجموع به آن ها جهت