خطر مادی شدن دین صفحه 117

صفحه 117

1- سوره ی نحل، آیه ی 96.

2- سوره ی نحل، آیه ی 61.

نسبت به عموم بشر همان نفخ صور و آمدن قیامت است. خداوند می فرمایند: «مَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَیْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمًّی وَالَّذِینَ کَفَرُوا عَمَّا أُنذِرُوا مُعْرِضُونَ»؛(1) آسمان ها و زمین و آنچه را که میان آن دو است جز به حق و تا زمانی معین نیافریدیم و کسانی که کافر شده اند از آنچه هشدار داده شده اند رویگردانند. علامه طباطبائی«رحمه الله علیه» در تفسیرِ «اجل مسمّی» در آیه ای که گذشت می فرمایند: مراد از اجل مسمّی نقطه ی انتهایی هرچیزی است. پس هر ملتی وقتی به انتهای وجود خود رسید اجل آن فرا رسیده است . که البته در این جا بحث از انتهای وجودی است، نه انتهای زمانی، هرچند پرشدن ظرف وجود و به انتهارسیدن آن در زمانی واقع می شود ولی «اجل مسمّی» در آیه ی فوق در رابطه با آسمان و زمین و کلیه ی موجوداتِ آن، وقتی است که وجوداً به انتهای خود می رسند و در این حال زمان معنی ندارد.

برای شرح موضوعِ سنت سقوط تمدن ها، ابتدا لازم است متوجه موقتی بودن کل حیات زمینی باشیم و سپس آیاتی که دلالت بر حیات تکوینی وحیات تشریعی جوامع دارند مورد بررسی قرار گیرند. قرآن در رابطه با موقتی بودن کل حیات زمینی می فرماید: وقتی آدم علیه السلام را از بهشت بیرون کردیم، گفتیم: «... اهْبِطُواْ بَعْضُکُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَکُمْ فِی الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَی حِینٍ»(2) از آن فرو آیید در حالی که در شرایط جدید، بعضی نسبت به بعضی دیگر دشمنی می کنید و در این حال در زمین برای شما

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه