ضیافت : فضیلت و آداب میهمانی صفحه 85

جای حرکت کردند تا آن کار را انجام دهند و فرمودند:

نهی رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم عن أن یستخدم الضیف؛(1) رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم از این که میهمان به خدمت گرفته شود نهی فرمودند.

البته در مواردی این ادب استثنا دارد. گاهی مثلا بچه ها و اقوام خودمان هستند. خودی ها از اهل خانه هستند. میهمان که می گوییم، یعنی میهمان غریبه.

آقایی می گفت: ما چند داماد داریم. هر شب هفت هشت ده تا میهمان داریم. خانم خانه الآن پیر شده است و نمی تواند کار بکند. خودشان می آیند و همه کارها را می کنند. اینها از اهل بیت و صاحبخانه به حساب می آیند. اما میهمان محترمی که سالی یک بار می آید، از اهل خانه محسوب نمی شود.

البته هرکس وظیفه ای دارد. میزبان حق ندارد به میهمان دستور بدهد و از او کار بکشد. اما روایتی هم نداریم که میهمان بنشیند و هیچ کمکی نکند. گاهی میزبان دست تنهاست و به تنهایی نمی تواند از عهده پذیرایی برآید و ممکن است در پذیرایی از میهمانان خللی وارد شود. در چنین مواردی خود میهمان ها باید انصاف داشته باشند و کمک کنند. این کار پسندیده ای است. میزبان نباید و حق ندارد میهمانش را به کار بگیرد. اما نگفتند میهمان هم دست به هیچ چیز نزند. شما هم کمک کن.

مرحوم حاج آقای دولابی می فرمودند: من معتقدم تمام مجالس میهمانی های محبان اهل بیت علیهم السلام مجالس اهل بیت است. در میهمانی ها سعی کنید یک حدیث کسا بخوانید. سعی کنید مجالس به اهل بیت علیهم السلام ختم شود.

می فرمودند: در تمام مجالس میهمانی یک عده میهمان هستند، عده ای هم