الگوی بانکداری اسلامی صفحه 11

در چنین فضای تاریخی، مؤسسات بانکی غربی به دنیای اسلام راه یافتند. ضرورت بهره گیری از ملت های مستعمره اقتضا می کرد که در این کشورها سرمایه گذاری هایی صورت گیرد که فعالیت های آن در زمینه دریافت و پرداخت سرمایه و همچنین دریافت بابت صادرات و پرداخت بابت واردات نسبت به موارد دیگر متمایز باشد و همه این ها از طریق شبکه بانک داری بین المللی امکان پذیر بود.

به همین خاطر در این کشورها بانک های داخلی به صورت شعباتی از بانک های کشورهای مادر(استعمارگر) تأسیس شد و بدین ترتیب اقتصاد کشورهای مستعمره به اقتصاد کشورهای استعمارگر و بقیه جهان ارتباط پیدا کرد. بنابراین نه تنها جای تعجب نبود که شعبه های بانک های تأسیس شده در کشورهای اسلامی همانند بانک های کشورهای مادر با سیستم بهره فعالیت کنند، بلکه منطقی و مورد انتظار نیز بود.

کشورهای معتقد به سیستم بهره و ابزارهای بانک داری مرتبط با آن این بانک ها را در درجه اول برای تأمین منافع خود بنا نهادند. بنابراین آنها اصلاً در این فکر نبوده اند که برای کشورهای اسلامی یک سیستم بانک داری بدون بهره پدید آورند.

عکس العمل های دنیای اسلام به ورود این سیستم بانک داری متفاوت بود. اکثر علمای مسلمان از معامله با این بانک ها نهی می کردند؛ زیرا معتقد بودند سیستم بهره مورد استفاده در آنها رباست، درحالی که شماری از علما بهره ساده در حدود 4 تا 5 درصد و نه بهره مرکب را توجیه می نمودند. عده ای نیز استقراض از بانک برای تولید و نه مصرف را جایز می شمردند و عده ای بهره ساده و مرکب را حرام می دانستند، اما در شرایط اضطرار بهره ساده را جایز می شمردند. از سوی دیگر بعضی از علمای مسلمان مردم را از معامله با بانک ها