الگوی بانکداری اسلامی صفحه 113

ریسک ناشی می شود؛ بدین معنا که بانک در مقابل کسانی که سررسید برداشت از حسابشان فرا نرسیده است، از خود به صورت افزاینده ای انعطاف نشان می دهد.

در چنین حالتی، بانک ها نقدینگی را برای سپرده گذاران فراهم می سازند و به طور هم زمان به دارندگان صبور پول این امکان را می دهند که به گونه ای پول خود را سرمایه گذاری کنند که بدون واسطه گری بانک ها امکان پذیر نیست. این ارتباط تعیین کننده میان نقدینگی و تولید به طور صریح در مقالات صاحب نظران مسائل بانکی به رسمیت شناخته شده است؛ چرا که در این مقالات، بانک ها ابزار مهم تلفیق سرمایه انسانی با دارایی های واقعی (غیر نقد) تلقی شده است؛ اما همان گونه که والاس به ظرافت (1996) تشریح کرده است، بانک داری محدود این حلقه ارتباطی را از بین می برد و ازاین رو، منافع اجتماعی بانک داری را از میان می برد. نکته آخر در این مورد این است که نمی توان این موضوع را انکار کرد که خلق پول نیازی طبیعی در سیستم برای گروهی است که قدرت خلق نقدینگی را در یک ریسک مشخص داشته باشند.

کمیابی و گرانی اعتبارات در بانک داری محدود: حتی زمانی که بانک ها تولیدکنندگان نقدینگی شناخته می شوند، همچنان آنها به عنوان واسطه هایی که در نهایت منابع حقیقی را از یک سوی بازار خارج می کنند - به ازاء اوراقی که منتشر کرده اند - و آنها را به سوی دیگر بازار سوق می دهند - به ازاء وام های بلند مدت تری که می دهند - عمل می کنند. واسطه های مالی، این پیش فرض را پذیرفته اند که منابع حقیقی وجود دارد و یا متقاضیان مربوط وجود دارند که می توانند این منابع را به صورت پول های وعده دار درآورند. در نتیجه، چنین پول های وعده داری، از طریق تولیداتی که در اقتصاد تولید می شوند و انباشته می شوند، نقد می شوند. اما بانک ها و پولی که آنها خلق کرده اند، بیش از تولیدات