الگوی بانکداری اسلامی صفحه 180

این شرط، مالک سرمایه که طبق عقد مضاربه در سود و زیان شریک است، فقط در سود شریک خواهد شد.

هدف اصلی در عقد مضاربه، تقسیم منفعت و سود بین دو طرف است، ولی ازآنجاکه کسب سود و منفعت احتمالی است و تحقق آن به اوضاع اقتصادی و میزان مهارت و تخصص و تجربه عامل بستگی دارد، بانک ها قبل از اعطای تسهیلات باید بررسی های لازم را به عمل آورند تا مطمئن شوند که عملیات مضاربه متضمن حداقل سودی خواهد بود که شورای پول و اعتبار معین می کند. البته قراردادن رقم خاص و معین به عنوان سود عامل یا بانک صحیح نیست و موجب خلل در عقد مضاربه می شود. حداقل سود مورد انتظار از سوی شورای پول و اعتبار تعیین می شود.

در شرایط عدم تحصیل سود، جبران زیان تماما به عهده متقاضی است؛ زیرا بانک با استناد به اینکه با بررسی های دقیق کارشناسی و اطمینان از حصول سود، قرارداد را تنظیم کرده است، در ضرر با عامل شریک نیست؛ مگر در شرایط استثنایی مانند بروز حوادث غیرمترقبه که فرد در به وجود آمدن آن تأثیری نداشته است.

نتیجه آنکه در قرارداد مضاربه و شرایط اجرای آن - که در قانون عملیات بانکی بدون ربا و آیین نامه های مربوط آمده است - اولا بانک به وکالت از سپرده گذاران فقط در سود حاصل شریک است و متقاضی مضاربه بر اساس قرارداد صلح تمام ضررهای حاصل در شرایط عادی را می پذیرد و ثانیا متقاضی مضاربه مؤظف است حداقل سود مورد انتظار را که به صورت دستوری از سوی شورای پول و اعتبار به بانک های عامل دیکته می شود، به بانک بپردازد؛ هرچند به هر دلیلی نتوانسته باشد این سود را عملا کسب کند.