الگوی بانکداری اسلامی صفحه 192

می خواهد که خدمت معینی، همچون گشایش اعتبار اسنادی را برای او انجام دهد و مشتری به عنوان جاعل متعهد به پرداخت وجه معینی بابت کارمزد (جعل) می شود. طبق ماده 69 این آیین نامه، تدارک مقدمات و تهیه مواد و مصالح و سایر لوازم مورد نیاز می تواند برعهده جاعل یا عامل باشد.

در مورد جعاله به این نکته بسنده می کنیم که این قرارداد قابلیت کاربرد در موارد متعددی، همچون تعمیرات ساختمان، خودرو، لوازم خانگی و ماشین آلات صنعتی دارد که در سیستم بانکی فعلی صرفا در مورد تعمیرات ساختمان و با مبالغ کوچک و جزئی به کار می رود؛ درحالی که می توان به صورت بسیار گسترده ای از آن استفاده کرد. سهم این قرارداد از کل تسهیلات بانکی در سال های اخیر به حدود 1.5 درصد می رسد و علی رغم کارایی آن در بسیاری از ارتباطات بانکی کم تر مورد استفاده قرار می گیرد. شاید علت اصلی این نکته احتمال بالای عملکرد صوری با استفاده از این قرارداد باشد.

3. تسهیلات اعطایی در ارتباط با وام دهی قرض الحسنه

قرض الحسنه، عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین (قرض دهنده) مقدار معینی از مال خود را به طرف دیگر (قرض گیرنده) تملیک می کند تا قرض گیرنده مثل و یا در صورت عدم امکان قیمت آن را به قرض دهنده رد نماید. بانک در اعطای قرض الحسنه می تواند صرفا هزینه های انجام شده برای پرداخت آن را دریافت کند. این کارمزد از سوی بانک مرکزی محاسبه و از قرض گیرنده دریافت خواهد شد که با توجه به مبلغ قرض الحسنه، مدت قرض برای سال جاری و سال های بعد نسبت به مانده دریافت می شود. در این قانون به

موارد اعطای قرض الحسنه نیز اشاره شده است که عبارتند از: ایجاد اشتغال،