- سخن ناشر 1
- اشاره 6
- تعریف و ویژگی های بانک داری اسلامی 6
- تاریخچه بانک داری بدون ربا 10
- 1. نظام اقتصاد سرمایه داری 20
- حوزه فعالیت بانک داری در نظام اقتصادی سرمایه داری 20
- 2. اهداف نظام اقتصاد سرمایه داری 20
- 3. جایگاه بانک در نظام اقتصاد سرمایه داری 22
- 4. تعریف بانک در نظام سرمایه داری 23
- 5. شیوه فعالیت بانک ها 24
- 1. نظام اقتصادی اسلامی 25
- حوزه فعالیت بانک داری در نظام اقتصادی اسلام 25
- 2. اهداف نظام اقتصادی اسلام 26
- 3. جایگاه بانک در نظام اقتصادی اسلام 29
- مشکلات پیش روی نظام بانک داری اسلامی 33
- اشاره 33
- مشکلات عملیاتی 38
- کارکردهای بانک در نظام اسلامی 40
- انواع قراردادهای مشارکتی 44
- بانک داری سرمایه گذاری 46
- 1. بانک های سرمایه گذاری با خدمات کامل یا سوپرمارکت مالی 49
- انواع بانک های سرمایه گذاری 49
- 3. بانک های سرمایه گذاری تخصصی یا بوتیک بانک 50
- تاریخچه بانک سرمایه گذاری 51
- حوزه فعالیت بانک های سرمایه گذاری 52
- مزایای بانک سرمایه گذاری 55
- معایب بانک های سرمایه گذاری 57
- کارکردهای بانک های سرمایه گذاری 58
- بانک داری توسعه ای - تخصصی 63
- تاریخچه بانک داری توسعه ای 64
- حوزه فعالیت بانک های توسعه ای 70
- اشاره 70
- 2. فعالیت بانک های توسعه ای در سطح کلان اقتصادی 71
- مزایای بانک های توسعه ای یا تخصصی 72
- معایب بانک های توسعه ای یا تخصصی 74
- 2. کارکردهای ستادی 75
- 1. کارکردهای اجرایی 75
- کارکردهای واسطه ای 76
- بانک های تجاری 78
- تعریف بانک تجاری 79
- انواع بانک های تجاری 80
- تاریخچه بانکداری تجاری 81
- حوزه فعالیت بانک های تجاری 81
- مزایای بانک تجاری 82
- کارکرد بانک های تجاری 83
- معایب و مشکلات بانکداری تجاری 83
- اشاره 83
- اشاره 84
- الف) حساب جاری 85
- 2. تخصیص منابع در بانک های تجاری 86
- ب) حساب پس انداز 86
- ج) حساب سپرده ثابت 86
- اشاره 86
- الف) اعطای اعتبار اضافه برداشت 87
- ب) اعطای اعتبار با تضمین 87
- ج) تنزیل بروات تجاری 87
- د) اعطای وام 88
- چهار نوع وام بانکی در بانکداری خرد 88
- بانک داری محدود 90
- اشاره 90
- 1. تاریخچه بانک داری محدود 93
- 2. تعریف بانک داری محدود 100
- 3. حوزه فعالیت بانک داری محدود 105
- 4. مزایای بانک داری محدود 107
- 5. معایب و مشکلات بانک داری محدود 112
- 6. کارکردهای بانک داری محدود 123
- بانک داری جامع 132
- اشاره 132
- 1. تعریف بانک جامع 134
- 2. تاریخچه بانک داری جامع 135
- 3. حوزه فعالیت بانک داری جامع 138
- 4. مزایای بانک داری جامع 139
- 6. کارکردهای بانک داری جامع 149
- اشاره 153
- بانک داری خرد 153
- 1. تعریف بانک داری خرد 154
- 2. تاریخچه بانک داری خرد 156
- 3. حوزه فعالیت بانک داری خرد 163
- 4. مزایای بانک داری خرد 164
- 5. معایت بانک داری خرد 165
- 6. کارکردهای بانک داری خرد 166
- الگوی فعلی بانک داری بدون ربا در ایران 169
- معرفی الگوی برآمده از قانون عملیات بانکی بدون ربا 172
- اهداف نظام بانکی جدید 173
- وظایف نظام بانکی جدید 174
- تجهیز منابع در سیستم بانک داری بدون ربا 175
- تخصیص منابع در قانون عملیات بانکی بدون ربا 177
- نقش هریک از انواع تسهیلات اعطایی در تأمین مالی 178
- اشاره 178
- 1. تسهیلات اعطایی مبادله ای 186
- 2. تسهیلات اعطایی در ارتباط با تعهدات 191
- 3. تسهیلات اعطایی در ارتباط با وام دهی قرض الحسنه 192
- خدمات 194
- مشکلات الگوی برآمده از قانون عملیات بانکی بدون ربا 195
- الگوی بانک داری اسلامی (مدل عقد وکالت) 225
- تجهیز منابع پولی در مدل وکالتی شهید صدر 227
- الگوی وکالت بانک داری اسلامی شهید صدر 227
- تخصیص منابع پولی در مدل وکالتی شهید صدر 229
- ارائه خدمات بانکی 232
- الگوی بانک داری اسلامی (مدل قرض الحسنه) 237
- الگوی بانک داری اسلامی شهید آیت الله بهشتی 240
- تجهیز منابع بانکی در الگوی بانک داری اسلامی شهید بهشتی 241
- 1. حساب قرض الحسنه جاری 241
- 3. بودجه عمومی دولت 242
- 4. تخصیص منابع بانکی در الگوی بانک داری اسلامی شهید بهشتی 244
- خدمات بانکی در الگوی بانک داری اسلامی شهید بهشتی 245
- نقد و بررسی الگوی بانک داری اسلامی شهید بهشتی 248
- 1. تعریف بانک داری اخلاقی 253
- اشاره 253
- 2. الگوی تجهیز منابع در بانک داری اخلاقی 254
- 3. الگوی تخصیص منابع در بانک داری اخلاقی 254
- 4. اخلاق در بانک داری اسلامی 256
- 5. تفاوت های بانک داری اسلامی و بانک داری اخلاقی 259
- الگوی بانک داری اسلامی (مدل بانک داری تخصصی) 261
- الگوی جدید بانکداری بدون ربا 262
- فرض های الگوی جدید 263
- الف) تجهیز منابع 264
- 1. بانک های تجاری 264
- انواع بانک ها در الگوی جدید 264
- اشاره 264
- ب) تخصیص منابع 265
- الف) تجهیز منابع 267
- اشاره 267
- ب) تخصیص منابع 268
- ج) سرمایه گذاری مستقیم 269
- اشاره 270
- 3. بانک های جامع 270
- ویژگی های بانک های جامع 271
- الگوی بانک داری اسلامی (مدل فروش خدمات) 275
- معرفی الگوی بانک داری اسلامی دکتر مظاهری 276
- تخصیص منابع بر اساس این الگو 279
- اشاره 280
- الگوی بانک داری اسلامی (مدل تفکیک) 280
- 1. مفروضات مدل تفکیک 282
- 2. تشریح ابعاد تفکیک (حسابداری، حقوقی، هلدینگ) 283
- الف) تفکیک حسابداری 283
- ب) تفکیک حقوقی 284
- اصل تخصص گرایی 286
- 1. تخصص گرایی بر اساس نوع قرارداد 288
- اشاره 288
- انواع تخصص گرایی 288
- تأمین حداکثری خواسته های شرع و حذف کامل ربا 292
- معرفی الگوی تفکیک 295
- قرارداد حقوقی و شرعی تجهیز در بانک های قرض الحسنه 298
- تجهیز بانک های قرض الحسنه 298
- بانک های قرض الحسنه 298
- انواع سپرده های بانک های قرض الحسنه 300
- تخصیص بانک های قرض الحسنه 303
- 1. شیوه تخصیص تسهیلات قرض الحسنه به نیازمندان 303
- 2. ضرورت تدوین آیین نامه اعطای تسهیلات قرض الحسنه 305
- 3. انواع تخصیص بانک های قرض الحسنه 307
- بخش سرمایه گذاری 309
- اشاره 309
- 1. تخصیص مؤسسات و بانک های بخش سرمایه گذاری 310
- 2. تخصص گرایی بر اساس قراردادهای مالی 310
- 3. انگیزه متقاضیان عقود مبادله ای 313
- 4. مؤسسات مالی و بانک های فعال در بخش سرمایه گذاری 315
- تخصص گرایی بر اساس فعالیت های اقتصادی 316
- تجهیز بخش سرمایه گذاری 319
- تجهیز مؤسسات مالی بخش سرمایه گذاری در تخصص گرایی بر اساس عقود 320
- تجهیز مؤسسات مالی در تخصص گرایی بر اساس فعالیت های اقتصادی 327
- بانک داری اسلامی در کشور امارات متحده عربی 331
- اشاره 331
- 1. وظایف هیئت فتوا و نظارت شرعی در کشور امارات 332
- حساب های اسلامی 334
- 5. موارد تخصیص منابع در بانک اسلامی دبی 335
- 4. الگوی بانک اسلامی دبی در بخش تخصیص منابع 335
- الف) تأمین مالی ماشین ها 335
- ج) تأمین مالی شخصی 336
- ب) تأمین مالی مسکن 336
- د) تأمین مالی شرکت های بزرگ 337
- 6. بخش عمومی 338
- الف) خدمات بانکی 339
- 7. الگوی بانک اسلامی دبی در بخش خدمات 339
- کارت های اسلامی 339
- اشاره 340
- ب) صندوق های امانات 340
- ج) برنامه تکافل اسلامی 340
- سوم) مزایا و فواید 341
- دوم) برنامه تکافل اسلامی «مراقبت از من» 341
- یکم) صندوق قرض الحسنه 342
- د) خدمات اجتماعی 342
- اشاره 342
- دوم) صندوق زکات 343
- 1. اهداف بانک بین المللی اسلامی سوریه 344
- اشاره 344
- 2. الگوی بانک بین المللی اسلامی سوریه در بخش تجهیز منابع 345
- اشاره 347
- 3. الگوی بانک بین المللی اسلامی سوریه در بخش تخصیص منابع 347
- ب) استصناع 347
- الف) بیع مرابحه 347
- ج) عقد اجاره 348
- د) وکالت 348
- ه) بیع سلم 348
- ز) عقد مضاربه 349
- و) سرمایه گذاری طبق عقد مشارکت 349
- هیئت شرعی در بانک بین الملل اسلامی سوریه 350
- الگوی بانک بین المللی اسلامی سوریه در بخش خدمات بانکی 350
- اشاره 350
- اشاره 351
- 1. الگوهای بانک داری اسلامی در «میزان بانک» 352
- 2. الگوی تجهیز منابع در پاکستان 353
- 3. الگوی «میزان بانک» پاکستان در بخش تجهیز منابع 354
- الف) حساب جاری روپیه 354
- ج) حساب پس انداز روپیه 355
- د) حساب پس انداز دلار/پوند/ یورو 355
- 5. انواع گواهی نامه ها 356
- 6. الگوی تخصیص منابع بانک پاکستان 358
- 7. الگوی بخش خدمات بانک داری در پاکستان 360
- اشاره 361
- الف) تسهیلات اجاره خودرو 362
- ب) تسهیلات خرید خانه آسان 362
- الف) مضاربه 363
- اشاره 363
- 9. تأمین مالی نیازمندان وجوه 363
- ج) استصناع 364
- ب) تجارت 364
- الگوی تجهیز منابع در بانک توسعه اسلامی 366
- الگوی بانکداری بانک توسعه اسلامی 366
- الگوهای تخصیص منابع در بانک توسعه اسلامی 367
- الگوی بانک داری اسلامی در کشور عربستان سعودی 369
- اصول اساسی بانک الراجحی 370
- اجرای قوانین و دستورالعمل ها 372
- الگوی بانک اسلامی الراجحی در تجهیز و تخصیص منابع بانک 373
- اشاره 374
- 1. الگوی بانکداری بانک اسلامی بحرین در بخش تجهیز منابع 375
- الف) حساب جاری (ودیعه) 375
- ب) حساب پس انداز (ودیعه) 376
- د) حساب تجوری 377
- ه) حساب Vevo 378
- و) سپرده سرمایه گذاری آموزشی (اقرأ) 378
- 2. الگوی بانکداری بانک اسلامی بحرین در بخش تخصیص منابع 379
- 3. الگوی بانکداری بانک اسلامی بحرین در بخش خدمات بانکی 381
- آشنایی با بانک اچ.اس.بی.سی امانا 385
- الگوی عملیات بانک داری اسلامی اچ.اس.بی.سی امانا 387
- الف) حساب های جاری 387
- 1. الگوی عملیاتی بانک اچ.اس.بی.سی در بخش تجهیز منابع 387
- ج) حساب های سرمایه گذاری مدت دار 388
- ب) حساب های پس انداز شرعی 388
- الف) ابزارهای مالی مورد استفاده 389
- دوم) اجاره 389
- چهارم) مشارکت 389
- یکم) مضاربه 389
- سوم) مرابحه 389
- الف) بیمه اسلامی 392
- 3. الگوی عملیاتی در بخش خدمات بانکی 392
- ج) کارت های امانه 393
- ب) حقوق بازنشستگی 393
- د) خدمات بانکداری اینترنتی 394
- ه) مزایا 394
- 4. خدمات عام المنفعه 394
- اشاره 395
- 2. تخصیص منابع بانک اسلامی بوبیان 398
- 3. تأمین مالی افراد، شامل نیازهای مصرفی و تجاری 398
- 4. خدمات بانکی 400
- 5. وظایف هیئت شرعی در بانک داری اسلامی کویت 400
کلیدی را در چرخه نظام اقتصادی بازی کند. اگر سیستم بانکی بتواند رابطه تنگاتنگی را بین بازار کالا و خدمات از یک طرف و بازار مالی و پولی از طرف دیگر برقرار کند، کل نظام اقتصادی روندی سالم، منطقی و کارآمد را سپری خواهد کرد. در غیر این صورت حتما در کل نظام اقتصادی نوسان خواهیم داشت. بنابراین سیستم بانکی حکم روغن روان کننده چرخه نظام اقتصادی را دارد. یک نظام کارآمد بانکی می تواند نقش اساسی در روند رشد و توسعه اقتصادی یک کشور داشته باشد که توسعه اقتصادی خود بسترساز دسترسی افراد به خدمات رفاهی و بهداشتی بالاتری می شود و نهایتا اینکه اقتصاد کشور به تأمین رفاه عمومی برای افراد آن دسترسی می یابد.
4. تعریف بانک در نظام سرمایه داری
هرچند بانک در این زمان تنوع بسیاری یافته است، اما تعریف بانک این است: «بانک تجاری مؤسسه مالی واسطه است که هدفش تحصیل منفعت برای سهام دارانش می باشد». (1) درجای دیگر بانک این گونه تعریف شده است: «بانک یک مؤسسه انتفاعی است که با سرمایه خود و یا سپرده های مشتریان به منظور کسب سود اقدام به جمع آوری سپرده ها، دادن وام، اعتبار و خدمات بانکی می نماید». (2) چنان که مشاهده می شود، بانک به دنبال کسب سود و حداکثرسازی آن است. به طورکلی اهمیت مطالعه بانک را باید در دو نکته جستجو نمود: اول اینکه بانک ها بین کسانی که پس انداز دارند و آنهایی که تمایل به استقراض دارند، ارتباط برقرار می کنند. دوم اینکه بانک ها در تعیین مقدار و خلق پول در اقتصاد
1- (1) . مجتبی زمانی فراهانی، پول، ارز و بانک داری، ص195.
2- (2) . احمد مجتهد و علی حسن زاده، پول و بانک داری و نهادهای مالی، ص119.