الگوی بانکداری اسلامی صفحه 233

بانک می تواند در مقابل ارائه این خدمت حق العمل (کارمزد) دریافت کند.

- وصول سفته و برات: دارنده سفته و برات، چند روز قبل از سررسید، آن را به بانک می سپارد. بانک به اطلاع بدهکار می رساند که در تاریخ معین، سفته ای به ارزش فلان مبلغ دارد. بانک پس از دریافت مبلغ سفته، آن را به حساب جاری دارنده سفته واریز می کند. به اعتقاد شهید صدر این عمل بانک صحیح و شرعی است و بانک می تواند در برابر عملیات وصول سفته، کارمزد بگیرد؛ البته حق ندارد بابت مدّت و مبلغ سفته چیزی از مبلغ آن کسر کند

- خریدوفروش اوراق بهادار: یکی از خدماتی که بانک ها ارائه می کنند، خریدوفروش اوراق سهام شرکت ها و اوراق قرضه دولت ها و شرکت ها است. بانک ها به دو طریق به این کار اقدام می کنند: گاهی در جایگاه واسطه گری فقط به عملیات خریدوفروش کمک می کنند و در مقابل کارمزد می گیرند و گاهی خود به خرید کلّی اوراق بهادار اقدام کرده، سپس به صورت خرد می فروشند و همانند تاجران از اختلاف قیمت خریدوفروش سود می برند.

- نگهداری اشیای قیمتی و اوراق بهادار: یکی دیگر از خدمات بانکی به مشتریان نگهداری اشیای قیمتی و اوراق بهادار آنها است. برای این منظور، بانک ها صندوق هایی را طراحی کرده، در اختیار مشتریان قرار می دهند. به باور شهید صدر، اصل این عمل و گرفتن اجرت برای آن درست و مشروع است.

- ارائه ضمانت نامه بانکی: یکی از خدمات با ارزش بانک ها ارائه ضمانت نامه

بانکی است. این ضمانت نامه باعث اعتماد متقابل متعاملان شده، فعالیت های بازرگانی و سرمایه گذاری را تسهیل می کند. ضمانت نامه های بانکی انواع گوناگونی دارد. شهید صدر طی بحث مفصلی به تشریح ماهیت فقهی