الگوی بانکداری اسلامی صفحه 314

نقد به دست بیاورند و یا برای تولید در آینده نیازمند منابع مالی اند و حاضرند تولیدات خود را پیش فروش و به اصطلاح سلف کنند تا پول نقد به دست آورند.

برخی خواهان خرید کالاهای مورد نیازشان (اعم از مصرفی، سرمایه ای، مواد اولیه، زمین یا منابع طبیعی) هستند و چون پول نقد در اختیار ندارند، خواهان دریافت تسهیلاتند و برخی نیز به دنبال به دست آوردن برخی خدمات (اعم از پزشکی، مهندسی، فنی و پیمانکاری، همچون تعمیر خانه مسکونی یا خودرو و مواردی از این دست) هستند، ولی منابع نقد کافی در اختیار ندارند و ازاین رو متقاضی تسهیلاتند.

حال به ترتیب اگر افراد، متقاضی تسهیلات برای خرید خدمات باشند، بانک ها و مؤسسات مالی با استفاده از دو نوع قرارداد جعاله و اجاره انواع خرید خدمات را تأمین مالی خواهند کرد. به طور مثال نیاز به تعمیرات مسکن، خودرو و حتی درمان با قرارداد جعاله تأمین مالی خواهند شد. عقد اجاره نیز چون این قابلیت را دارد که شامل منافع شود، در تأمین مالی منافع کالاها و مشاغل قابلیت کاربرد دارد. البته اگر منافع را قابل خریدوفروش بدانیم، فروش اقساطی در خریدوفروش خدمات نیز کاربرد دارد، اما این مسأله مورد اتفاق همه فقها نیست و ازاین رو، در مدل مورد نظر، فروش اقساطی در خرید کالاها استفاده خواهد شد.

جهت تأمین مالی کالاها، اعم از مصرفی و سرمایه ای و... دو نوع قرارداد فروش اقساطی و اجاره به شرط تملیک کاربرد دارد. تفاوت این دو نوع قرارداد در این است که در فروش اقساطی، کالا از ابتدا به مالکیت دریافت کننده تسهیلات درمی آید، ولی در اجاره به شرط تملیک پس از اتمام اقساط، کالا به مالکیت وی می آید و در طول دوره اقساط، کالا در ملکیت مؤسسه مالی و یا بانک باقی می ماند.