الگوی بانکداری اسلامی صفحه 41

و دیگری سیستم انتفاعی شامل؛ سپرده های سرمایه گذاری است که از حیث زمانی به کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت تقسیم می شود.

با توجه به تفاوت ماهوی بانک داری اسلامی نسبت به بانک های سنتی پرسشی که می توان مطرح کرد، این است: ماهیت سپرده ها در بانک داری اسلامی چه تفاوتی با سپرده های بانک های سنتی دارد؟

به صورت بسیار کلی می توان این گونه پاسخ داد که: سپرده های غیر انتفاعی در بانک داری اسلامی ماهیت قرض دارد و هیچ سودی به سپرده گذاران تعلق نمی گیرد. و سپرده های انتفاعی ماهیت امانت دارند؛ همراه با وکالت، مضاربه و شراکت، که به سپرده گذاران سود و زیان تعلق می گیرد و به بانک حق الوکاله، سهم سود مضاربه و

سهم سود شرکت (1) داده می شود. مثلا در سپرده همراه وکالت، سپرده گذار وجوه خود را نزد بانک به امانت می گذارد و از بانک می خواهد که به وکالت از او آن را در موارد مناسب سرمایه گذاری کند. در این صورت بخشی از سود حاصل از سرمایه گذاری وجوه به عنوان حق الوکاله به بانک تعلق می گیرد.

2. سیستم تخصیص (اعطای تسهیلات) در بانک داری اسلامی

این سیستم به سه گروه تقسیم می شود:

الف) قرض الحسنه: این شیوه پرداخت برای اعتبارات خرد و رسیدن به اهداف آن یکی از مناسب ترین راه های پرداخت تسهیلات است. این روش از اعطای تسهیلات، با اهداف خیرخواهانه و کمک به نیازمندان و غیرانتفاعی است. فقط در برابر هزینه های اعطای قرض الحسنه کارمزد کمی دریافت می شود. ویژگی اصلی این روش، غیرانتفاعی و خیرخواهانه بودن آن است.