الگوی بانکداری اسلامی صفحه 44

4. نیاز به نظارت و کنترل : افزون بر مسئولیت احراز صحت اصل قرارداد، بانک مسئولیت دارد اقتصادی بودن فعالیت را احراز کند و در طول اجرای پروژه بر کیفیت به کارگیری منابع نظارت و کنترل داشته باشد تا از حقوق بانک و سپرده گذاران دفاع کند.

انواع قراردادهای مشارکتی

1. مشارکت مدنی : در این روش، براساس عقد شرکت، بانک ها بخشی از سرمایه مورد نیاز بنگاه اقتصادی را تأمین کرده، در مالکیت بنگاه و به دنبال آن در سود و زیان آن شریک می شوند.

2. مشارکت حقوقی : در این روش، بانک ها با تخصیص بخشی از منابع، به خرید بخشی از سهام شرکت های پذیرفته در بورس اقدام کرده، همانند سایر سهامداران در سود و زیان شرکت شریک می شوند.

3. مضاربه : در این روش، بانک ها براساس قرارداد مضاربه، سرمایه مورد نیاز تاجر و بنگاه تجاری را تأمین کرده، طبق توافق در سود و زیان فعالیت بازرگانی شریک می شوند.

4. مزارعه : در این روش، بانک براساس قرارداد مزارعه، زمین مورد نیاز زارع برای کشاورزی را فراهم کرده، در اختیار او می گذارد و طبق توافق محصول زراعی را بین خود تقسیم می کنند.

5. مساقات: در این روش، بانک براساس قرارداد مساقات، باغ مورد نیاز باغبان را فراهم کرده، در اختیارش می گذارد و طبق توافق محصول باغ را بین خود تقسیم می کنند.

د) سرمایه گذاری مستقیم: مطابق ماده 8 قانون عملیات بانکداری بدون ربا