الگوی بانکداری اسلامی صفحه 8

طرف دیگر به رشد و توسعه اقتصادی کمک می کند و در نهایت با گسترش مبادله های پولی از طریق چک و خدمات حساب جاری به گسترش فعالیت های تجاری و توسعه بازار کمک می کند.

شهید بهشتی؛ ایشان ابتدا مسئله بانک را از نظر ضرورت های منجر به ایجاد آن بررسی کرده است: الف) نگهداری پول و حمل و نقل آن، به خصوص اسکناس؛ ب) لزوم اعطای اعتبار.

متفکر شهید در تعریف دسته اول می گوید: «این فعالیت ها در تسهیل زندگی، تجارت، داد و ستد و... بسیار موثر است، بی آنکه خودبه خود ضرری برای افراد یا جامعه داشته باشد. هدف شهید بهشتی از دسته بندی فعالیت بانک این است که در بانکداری اسلامی ربا و بهره وارد نشود؛ و مراقبت از این مسئله امر مهمی است و بانک ها در مقابل انجام عملیات تأمین مالی کارمزد کافی با درصد معین بگیرند، بی آنکه به ربا آلوده شوند.

اما دسته دوم که شاید در اینجا بیشتر مورد نظر باشند نیز از شرایط متفاوتی در اندیشه شهید بهشتی برخوردار است. ایشان دراین باره خاطرنشان می کند:

این گونه فعالیت ها به صورتی که امروز در اغلب نقاط دنیا انجام می شود، ظاهراً هدفش صرفاً بهبود اقتصاد است. اما هدف اصلی در این گونه فعالیت های بانکی اغلب رباخواری، آن هم توأم با قدرت و نظم و تشکیلات ظاهری باشکوه و آبرومند است و اگر برای بهبود اقتصاد و ترقی علم و صنعت اثری داشته باشد، فرعی است. این بانک ها چه خصوصی، چه دولتی و چه بین المللی دائماً در تلاش هستند تا مناسب ترین زمینه ها را برای به کار انداختن سرمایه خود در راه رباخواری یافته، و به ندرت می کوشند وام یا اعتبار بانکی را در راه تثبیت وضعیت اقتصادی یک مؤسسه یا یک ملت به کارگیرند. این ها سرمایه داران زیرکی هستند که می خواهند زمینه سودیابی خود را برای همیشه حفظ کنند.