الگوی بانکداری اسلامی صفحه 84

1. بانک تجاری خرد

اشاره

بانک های تجاری خرد روزبه روز توجه بیشتری به فعالیت هایی از قبیل انواع حساب سپرده، وام دهی و خدمات مانند مشاوره، سرپرستی، فروش سهام و اوراق بهادار و ... دارند.

بانک های تجاری در بازار پول فعالیت می کنند و تجهیز منابع آنها از طریق سپرده پذیری است. سود بانکی عمدتا ثابت است. بانک های تجاری را به بانک های عمده فروش و خرده فروش تقسیم می کنند. بانک های خرده فروش بانک های سپرده پذیرند که دارای شعب متعدد هستند، اما بانک های عمده فروش بانک های مستقر در مراکز مالی اند که برای بانک های خرده فروش نقش بانک های مرتبط را ایفا می کنند. بانک های عمده فروش مرکز پذیرش اسناد بوده و ریسک اوراق بهادار را در بازار کاهش می دهند. این نهادها در معاملات بزرگ و سرمایه گذاری های کوتاه مدت فعالیت می کنند. بانک های تجاری مکمل بازار سرمایه نیز محسوب می شوند که نقدینگی کوتاه مدت و گردش مالی واحدهای تولیدی را میسر می سازد. بانک های تجاری در خرید و فروش ارز در هر دو بازار نقد و سلف فعالیت می کنند.

در بانکداری تجاری و سنتی، چه در تجهیز منابع و چه در اعطای تسهیلات، از رابطه حقوقی قرض استفاده می شود. بانک های تجاری با افتتاح انواع سپرده های جاری، پس انداز و مدّت دار، وجوه مازاد بر نیاز اشخاص حقیقی و حقوقی را جذب می کنند و متعّهد می شوند مطابق مقرّرات حساب های مذکور اصل و فرع آنها را به صاحبان سپرده برگردانند؛ سپس بانک ها با رعایت ذخایر قانونی و احتیاطی، منابع حاصل از سپرده ها را به صورت وام و اعتبار در اختیار بنگاه های اقتصادی و خانوارها