تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 129

اشبیلیّه را گرفت؛ امیر اشبیلیّه، از ابن حفصون تقاضای کمک کرد، ولی او نتوانست به وی کمکی کند. (1)

قیام ابن حفصون در حقیقت جنبشی برای فعال کردن «مولدان» علیه دولت اموی در جنوب آندلس بود که با انواع حیله و ترفند صورت می گرفت؛ ابن حفصون به ظاهر مسلمان و در خفا مسیحی نصرانی بود؛ اما بعد از سال ها شورش و همکاری با شورشیان شمال آندلس، پس از انعقاد پیمان دوستی با محمد بن لب و پسر او لب بن محمد، حاکم تطیله، به سال 285ه. و همکاری با دولت های مسیحی شمال آندلس و نیز دول اروپایی، سرانجام در سال 286ه. اظهار نصرانیت نمود و خود را صموئیل نامید؛ اعلام نصرانیت او با موجی گسترده از مخالفت دولتی و مردمی در سراسر مغرب و آندلس مواجه شد؛ جمیع مسلمین، جنگ با ابن حفصون را جهاد تلقی کرده و غزوات متعدد از «صوائف» و «الشواتی» علیه او به راه افتاد. (2)

در سال 291ه. ابان بن امیر عبدالله، روز پنج شنبه، پنجم جمادی الاخر، حمله ای بزرگ بر علیه ابن حفصون انجام داد؛ (3) این غزوه سه ماه و دو روز طول کشید ابان بن عبدالله در 295ه و 296ه. دو «صائفه» دیگر نیز علیه ابن حفصون انجام داد (4) و غزوه بزرگ دیگری هم به وسیله امیر عبدالله، معروف به غزوه «رَیه و فرِّیره» صورت گرفت.

در مقابل تهاجم جدیدِ دولت اموی، به سال 291ه. نیروهای ابن حفصون، سعیدبن مَسْتْنه و سعید بن هذیل در سپاه واحدی، باجه و جیّان را غارت کردند و در پی آن، مولدان، اعراب شورشی (5) و بربرها از جمله بربرهای طنجه به ابن حفصون پیوستند.

1- (1) . ابن عذاری مراکشی، البیان المغرب، ج2، ص130.
2- (2) . جنگ های زمستانی و تابستانی.
3- (3) . ابن عذاری مراکشی، البیان المغرب، ج2، ص140.
4- (4) . همان، ص143، 1440.
5- (5) . شورش اعراب إلبیره، از حوادث مهمّی بود که ترکیب جمعیتی منطقه جنوبی آندلس را به هم زد و اقدامات دولت اموی را بر باد داد. از جمله مهم ترین اعراب شورشی این منطقه، سوار بن حمدن قیسی بود و بعد از او سعید بن سلیمان بن جودی سعدی، رئیس قبیله هوازن و سپس محمد بن اضحی همدانی و... از جمله اعرابی بودند که در منطقه البیره، مانع از فعالیت های ابن حفصون شدند و گاهی مورد عنایت دولت قرطبه قرار می گرفتند.