تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 141

روابط متقابل میان امویان آندلس در عهد عبدالرحمن سوم بنیان گذاشته شد و پیش از او چهره جنگ بر روابط غلبه داشت؛ اگرچه در سراسر حضور اعراب در آندلس، لحظه ای آتش جنگ در مرزهای شمالی خاموش نشد و شدّت آن بستگی به وضعیت دولت های شمال آندلس داشت؛ در عصر محمد بن عبدالرحمن، شورش، سراسر شمال آندلس را فرا گرفت و اردونیو شاه لیون و جانشین او الفونس سوم از این وضعیت حداکثر استفاده را بردند و در موارد متعددی با شورشیان متحد شده و به آنها در ایجاد آشوب در طلیطله و... یاری رساندند. جنگ های طولانی و پر هزینه محمد اموی، «دولت لیون» را مجبور به صلح با قرطبه کرد؛ الفونس سوم، شاه لیون، به همین منظور، سفیری به دربار اموی فرستاد.

تفرقه بین دول مسیحی شمالِ آندلس، باعث شد تا عبدالرحمن، به حاکمی بلامنازع در شمال و جنوب آندلس تبدیل شود و دول مسیحی شمال آندلس که در مورد سلطنت و موضوع جانشینی در حال جنگ بودند از عبدالرحمن ناصر (1) به عنوان میانجی و داور استفاده کنند. (2) ارسال سفیر دوستی به سال (348ه/995م) از طرف اردونیوی سوم (3) «شاه لیون» به قرطبه و به دنبال آن ارسال سفیرِ حاکم قشتاله و ملکه نبره و... از مواردی است که دول مسیحی شمال آندلس از ناصر خواستند در امور آنها مداخله کند. (4) به گفته بروکلمان: وضعیت تفرقه دول مسیحی شمال، به دولت ها و امرای کوچک، در برخی از نواحی آندلس اجازه داد تا بعد از سقوط امویان، دولتی تأسیس کنند. (5)

این روابط دوستانه در زمان حکم بن عبدالرحمن، المستنصربالله به علت اتحاد دول مسیحی شمال آندلس تیره شد و آنها در صدد اقدام نظامی متحد علیه امویان آندلس برآمدند (6) و دولت اموی نتوانست از اختلاف این دول به نفع سیاست های اموی در شمال آندلس بهره لازم را ببرد؛ اما حَکَم با انجام سلسله ای از صوائف کوبنده، جمع متحد

1- (1) . مقرّی تلمسانی، نفح الطیب، ج1، ص342.
2- (2) . همان، ص338.
3- (3) . سفیر فرانسه، أوقه (اوفه، أرمه؛ Hugo که در حقیقت hugues d,Arles بوده است؛ ر.ک: مقرّی تلمسانی، نفح الطیب؛ ج1، ص365؛ سفیر دیگر شاه فرانسه، کلده ( Guido) نام داشت.
4- (4) . مقری تلمسانی، نفح الطیب، ج1، ص338؛ ابن عذاری مراکشی، البیان المغرب، ج2، ص330.
5- (5) . بروکلمان، ترجمه جزایری، تاریخ ملل و دول اسلامی، ص194.
6- (6) . نعنعی، دوله الامویه فی الآندلس، ص327-329.