تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 15

شده و متون اسلامی از آن به عنوان شهر شورش نام برده اند. (1)

استجه امروزی، شهری بسیار زیبا، با خیابآنهای بزرگ و وسیع بوده و هنوز شکل آندلسی خود را حفظ کرده است؛ خانه های شهر، سفید و در یک یا دو طبقه ساخته شده اند؛ کلیسای بزرگ و برج آن؛ کلیسای صلیب مقدس، (2) سانتاکروث و قوس عربی ورودی کلیسا، از بقایای جامع اسلامی شهر هستند؛ در پایین برج، دو لوح به خط کوفی به ارتفاع چهار متر وجود دارد. (3)

طلیطله

-4

این شهر، پایتخت سنتی «گوت ها» و مهم ترین شهر دوره اسلامی آندلس است؛ این شهر در جنوب کوه بلند و طولانی الشارات (5) قرار دارد. طلیطله، در نزدیک رود تاجه (6) با قلعه های متعدد، در شمار یکی از مقاوم ترین و امن ترین شهرهای قرون وسطی است؛ و رودخانه «دُوَیْره» در این شهر باستانی جاری است و در شصت و پنج مایلی شهر وادی الحجاره (7) قرار دارد؛ باغ ها و رودهای متعددی سراسر شهر را فراگرفته اند؛ در اطراف شهر قلعه و استحکامات دفاعی وجود دارد و کوه «شارات» در چند مایلی آن قرار دارد که محصولات معادن مس، آهن و خاک خوردنی خوبی که در شستن موی سر کاربرد دارد و نیز گندم و زعفران طلیطله و صمغ سماوی آن به همه جا صادر می شود.

از آثار اسلامی به جا مانده در طلیطله، «کلیسای جامع بزرگ» است که به جای مسجد جامع قدیم شهر بنا شده که در ابتدا کلیسای گوتی قدیمی بود و مسلمانان آن را به مسجد تبدیل کردند و دو ماه بعد از سقوط طلیطله (1085م/487ه) با وجود این که یکی از مفاد پیمان تسلیم شهر این بود که جامع تا ابد در دست مسلمانان باقی بماند، عملیات تخریب

1- (1) . حمیری، الروض المعطار، ص53
2- (2) . Santa cruz.
3- (3) . عنان، الآثار والبقایا الاندلیسیه فی اسبانیه والبرتغال، ص77، 78، 79.
4- (4) . Toledo؛ تولاطو به معنی ساکن آن شاد می شود. ر.ک: حمیری، الروض المعطار، ص393، 395.
5- (5) . جبل الشارات جزیره آندلس را در قسمت میانی آن تقسیم می کند. ر.ک: ادریسی، نزهه المشتاق، ج2، ص6، 53.
6- (6) . یاقوت حموی، معجم البلدان، ج4، ص37، 39.
7- (7) . Guadalajara.