تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 173

پیش رفت علم نوشته و جایگاه فرهنگ و تمدن اسلامی در آندلس را بیان نمود؛ (1)

از جمله بحث های مطرح در اصالت فرهنگ و تمدن آندلس، مسئله حفظ پیوستگی و عدم گسستگی این فرهنگ با گذشته خود (بقایای رومی) و یا عدم آن است؛ (2) بدون هیچ تردید، سرزمین آندلس، یکی از مجاری اصلی صدور میراث اسلامی عربی و اندیشه یونانی از طریق مسلمانان به اروپا بوده است. (3)

قاضی صاعد آندلسی در کتاب خود، از رشد فزاینده علوم و دستآوردهای جدید علمی مسلمانان در آندلس یاد کرده است؛ (4) او جزو علمای معتقد به گسستگی فرهنگی در آندلس است و فرهنگ و تمدن اسلامی در آندلس را اصالتاً اسلامی و بدون ریشه می داند؛ به گفته وی: مردم آندلس پیش از ورود اسلام در جهل و بی خبری و به دور از معرفت و علم و حکمت به سر می بردند؛ (5) او می نویسد: «آندلس پیش از ورود مسلمانان خالی از علم بود؛ او میراث رومی را درحد طلسمات قدیمی می داند که در مواضع مختلف آندلس، بقایای آن وجود داشته است؛ (6) چنان که مورخین عرب معاصر و برخی مورخان فرانسوی، چون دوزی، دوره پیش از اسلام در آندلس را عصر انحطاط دانسته اند.

بسیاری از محققان غربی، به ویژه مورخان و محققان معاصر اسپانیایی از روی مبالغه و تعصب (7) قائل به عدم گسستگی بین فرهنگ و تمدن دوره اسلامی آندلس با فرهنگ و تمدن بومی پیش از دوره اسلامی می باشند و فرهنگ و تمدن اسلامی را ادامه میراث رومی موجود در آندلس که از طریق ترجمه متون لاتینی به عربی حاصل شده می دانند؛ (8)

1- (1) . قاضی صاعد آندلسی (م462ه) خود از علمای نجوم متولدالمریه است؛ وجه اهمیت کتاب وی، گذشته از بیان تحولات تاریخ علم، تأکید و توضیح مهم ترین تحولات طبّی و صیدله در آندلس است؛ ر.ک: اعلام الحضاره العربیه الاسلامیه، ص244، 245.
2- (2) . میراث اسپانیای مسلمان، ج2، ص601.
3- (3) . همان، ص529.
4- (4) . طبقات الامم، ص235.
5- (5) . همان، ص235.
6- (6) . همان، ص235.
7- (7) . به گفته محققان، دسترسی اندک به اطلاعات مربوط به مسیحیان و جامعه، مخالف مسلمانان در آندلس، اغلب باعث تعصب و یا تحریف می شود؛ میراث اسپانیای مسلمان، ج1، ص284.
8- (8) . ر.ک: میراث اسپانیای مسلمان، ج2، 661، 622.