تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 180

ساخت ابزارهای نجومی جدید، اصلاح سال نماهای دائمی و ظهور یک فلسفه جدید انتظام گیتی که سعی در ایجاد یک سیستم نجوم نوین و موافق با فیزیک داشت که خود آمیزه ای منحصر به فرد از عناصر «ارسطویی» و «افلاطونی» بود، در داخل چارچوب کلی نجوم اسلامی، بسیار بی سابقه بود.

دانش آندلسی در عرصه ریاضیّات، مرهون خدمات ابوالحسن کرمانی، متولد قرطبه است؛ از جمله خدمات وی به بسط دانش در آندلس وارد کردن و ارائه رسایل «اخوان الصفا» بود.

2. طب

طب از جمله علومی بود که در آندلس دوره اموی با پیشرفت قابل توجه مواجه شد؛ طب آندلسی مانند طب سایر نقاط جهان اسلامی، دارای بنیادی ایرانی است و تاروپود آن، آثار رازی، مجوسی و ابن سیناست. میزان تأثیر ابن سینا در طب آندلسی به حدی است که خوان ورنت، زادگاه او را قرطبه دانسته است. (1)

برخی از اطبا از مقربان دربار اموی آندلس بودند؛ ابن جُلجُل مقرّب دربار هشام بن حکم بود. (2) حرّانی، شاگرد ثابت بن سنان در بغداد در زمان عبدالرحمن دوم به قرطبه رفت و پزشک دربار او شد. (3) عبدالملک بن زهر، (4) ابوالقاسم زهراوی، غافقی، از پیشگامان طب آندلسی بودند؛ از ابوجعفر احمد غافقی، به عنوان یکی از پیش قراولان علم «پاتولوژی چشمی» جدید یاد کرده اند. (5)

عبدالملک بن زهر (557ه./1162م) با بهره از دانش پیشینیان، به ویژه جالینوس، دانش پزشکی را با مدوّن ساختن مشاهدات کلینیکی تکمیل کرد؛ التهاب پرده قلب را کشف و از نای بُری (برش نای به منظور جست وجو و نمونه برداری) کمک گرفت و تغذیه

1- (1) . شفا، ایران در اسپانیای مسلمان، ص276، 277.
2- (2) . ابن جُلجُل، صاحب کتاب طبقات و الحکماء؛ ر، ک: حمیدان، اعلام الحضاره العربیه الاسلامیه فی علوم الاسلامیه والتطبیقیه، ج5، ص236.
3- (3) . میکل، ترجمه فروغی، اسلام و تمدن اسلامی، ص309.
4- (4) . ALBUCASIS.
5- (5) . میکل، ترجمه فروغی، اسلام و تمدن اسلامی، ص309.