تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 244

و حمله به استحکامات نظامی آنها نمود؛ سیربن بن ابی بکر، سردار مرابطین نیز، حملات خود را متوجه غرب آندلس نمود. (1) علی، چهار بار برای جهاد، راهی آندلس شد؛ بار دوم به سال 503ه/1109م طلبیره (2) را گرفت و بار سوم به سال 505ه. قُلُمریه (3) را فتح نمود و بار چهارم، برای اصلاح امور قرطبه وارد آندلس شد و ولایت غرناطه را به پسرش واگذار کرد؛ (4) اما در این بین، مهم ترین پیروزی دوران علی، «جنگ اقلیش» (5) به سال 501ه/1108م بود. (6)

فعالیت های نظامی دول مسیحی شمال، هم چنان رو به افزایش بود؛ آنان در سال 512ه/1118م شهر سرقسطه، مرکز قدرت در «ثغر اعلی» را تصرف کردند (7) و به دنبال آن، چندین شهر و نقطه مهم در اطراف آن نیز سقوط کرد و تهدید دول مسیحی اسپانیا که هر روز برای پیش روی در آندلس، بیشتر با یکدیگر متحد می شدند، از جدیّت بیشتری برخوردار گردید.

در سال 523ه. نبرد «قلاعه» باعث شکست «مرابطین» شد؛ در نبرد 527ه. «نبرد افراغه»؛ الفونسو که با شاهِ آرگون می جنگید نتوانست شهر افراغه را تصرف کند و شکست

1- (1) . همان، ص247.
2- (2) . Talavera.
3- (3) . Coimbra.
4- (4) . ابن خطیب، اعمال الاعلام، ص247.
5- (5) . شهرک و دژ اقلیش از اعمال طلیطله؛ ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج1، ص237.
6- (6) . از جمله نیروهای مسیحی در نبرد اقلیس، سانچو، پسر الفونس ششم از زوجه مأمون بن عباد بود که با الفونس ازدواج نموده بود؛ این امیر جوان و چند کنت دیگر در جنگ اقلیش کشته شدند و این نبرد به نبرد «هفت کنت» در روایات مسیحی معروف شد؛ ر.ک: عنان، تاریخ دولت های اسلامی در آندلس، ج3، ص58.
7- (7) . سرقسطه از نقاط کلیدی آندلس بود که فتح آن باعث سلطه بر شمال و شرق آندلس می شد؛ فتح سرقسطه تقریباً با فتح بیت المقدس همزمان شد و تصرف قدس، آتش جنگ صلیبی در مرزهای شمالی و شرق آندلس را شعله ور ساخت و لشگری متحد از شاه آرگون (الفونسول اول، محارب، El Batallator ، ابن ردمیر) و مردم فرانسه و الفونسول سوم، شاه قشتاله با حمایت جمع قابل توجهی از رجال کلیسا، عزم تصرف سرقسطه کردند که در اختیار مستعین بن هود از سران ملوک الطوایف بود، ابن هود، خود را بین هجوم مسیحیان و مسلمانان مرابط دید؛ این وضعیتِ؛ سرقسطه، نتیجه مستقیم سیاستِ مقتدر عباسی - غزالی - یوسف بن تاشقین در براندازی همه ملوک الطوایف و اعلام تابعیت آندلس از خلافت عباسی بود. با این وصف، مرابطین نه تنها در آندلس مفید واقع نشدند، بلکه خود مسبب سقوط با ارزش ترین پایگاه کلیدی آندلس، سرقسطه شدند و بنا به خبری معتبر، امیر مرابطی (ابوطاهر تمیم) به درخواست مردم سرقسطه برای دفاع از سقوط شهر در اطراف شهر اردو زده بدون جنگ دور نموده است.