تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 285

شد و ابن خطیب بار دیگر وزارت غنی بالله را به عهده گرفت؛ (1) غنی بالله، بعد از مدتی جهاد به سال 793ه. درگذشت. ابن خطیب، (حاجب غنی بالله) (2) در عصر او، در اثر سعایت و اتهام الحاد از سوی برخی از فقها (3) به زندان افتاد. (4)

یوسف دوم (793-797ه) از آغاز حکومت، استبداد پیشه کرد و سه برادر خود را کشت؛ (5) امور دولت او را خالد به عهده گرفت، سلطان مرینی (ابی العباس)، به حمایت پسر سلطان یوسف دوم که او را خلع کرد، برخاست و از روی دوستی، لباس های فاخری برای یوسف فرستاد که یکی از آنها مسموم بود که باعث مرگ یوسف شد و محمد معروف به محمد هفتم جای او را گرفت.

محمد، ابتدا با قشتاله پیمان صلح موقت منعقد نمود؛ اما شاه قشتاله، هنری سوم، پیمان شکست و به غرناطه هجوم برد و سلطان محمد از شاه تونس و تلمسان کمک گرفت؛ (6) وی با دولت آراگون به سال 808ه. به مدت پنج سال معاهده دوستی به منعقد نمود؛ با مرگ محمد در سال 810ه. برادر او، یوسف بن یوسف بن الغنی بالله (810-820ه) (یوسف سوم) قدرت را به دست گرفت؛ مهم ترین حادثه دوران یوسف سوم شورش مردم «جبل الطارق» به حمایت از سلطان مرینی بود؛ با مرگ یوسف در 820ه. پسر او محمد

1- (1) . همان، ص182، 183، 184، 219، 220.
2- (2) . همان، ص263، 264، 265.
3- (3) . دوست او ابن خلدون، به دلایلی، دولت حفصی را رها کرد و نزد دولت غرناطه رفت؛ محمد پنجم، شاه غرناطه او را در سال 765ه. به سفارت دون پدرو (ستمگر) به اشبیلیّه پایتخت دولت قشتاله فرستاد.
4- (4) . عبدالله ابن زمرک، در رأس توطئه گران علیه ابن خطیب بود؛ ر.ک: بیضون، الدوله العربیه فی اسبانیه، ص393. ابن خطیب که در دستگاه دو دولت غرناطه و بنی مرین دشمنانی داشت به سال 776ه. زندانی و کشته شد؛ ر.ک: ابن خلدون، العبر، ج7، ص326؛ ابن زمرک نیز به سال 797ه. به سرنوشت ابن خطیب دچار شده و به قتل رسید؛ ر.ک: مقرّی تلمسانی، نفح الطیب، ج4، ص390.
5- (5) . ابن خطیب، الاحاطه فی الاخبار غرناطه، ج2، ص54؛ سلطان یوسف دوم، سه برادر خود، سعد، محمد، مطرا را مسموم کرد؛ راز قتل را طبیب یهودی او یحیی ابن اصبغ فهمید و به دست سلطان کشته شد؛ ر.ک: سلاوی، الاستقصاء لاخبار دول مغرب الاقصی، ج4، ص81؛ بدین صورت ملاحظه می شود اقدامات بنی مرین از جهاد در آندلس به اختلاف و درگیری با بنی الاحمر تبدیل شد.
6- (6) . کمک های دولت بنی حفص و دولت تلمسان نمی توانست در برابر هجوم قشتاله، باعث نجات بنی احمر شود؛ ناوگان تلمسان وحفص در جبل الطارق شکست خوردند و کمک های آنها چون سابق بی اثر ماند.