تاریخ تحلیلی آندلس صفحه 297

«طبیب و منجم یهودی دولت غرناطه، ابن زرزر در سال 761ه. و 1359م ظهور تیمور (م807ه) را پیش بینی کرده بود».

چکیده فرهنگ و تمدن در دوره بنی احمر (آخرین ایام آندلس)

نام غرناطه با خاطره سقوط آندلس گره خورده است. این شهر قرن ها خاطره ملوک الطوایف را تجربه کرده بود؛ ابوعبدالله محمدبن یوسف هم زمان با ابن هود از دولت موحدین اعلام استقلال کرد و با تصرف اشبیلیه، قرطبه، جیّان و غرناطه محدوده دولت بنی الاحمر را تعیین نمود. دژ و کاخ الحمراء را در پایتخت خود بنا کرد که تاکنون از آثار برجسته مسلمانان در جنوب آندلس، مورد بازدید هزاران جهان گرد است. دوره حکومت دویست ساله بنی الاحمر در جنوب آندلس، آخرین عهد حکومت مسلمانان در اروپا به شمار می آید. بنی الاحمر در سراسر ایام حکومتِ خود در حال جنگ با دولت قشتاله به سر می بردند و از حمایت نظامی و مالی دولت بنی مرین و بنی حفص برخوردار بودند و با دولت مصر روابط دوستانه داشتند. فرهنگ و تمدن اسلامی دوره ای از شکوفایی خود را در غرناطه عهد بنی الاحمر تجربه کرد. بزرگان دانش اسلامی و مهاجران آندلسی در سایه حمایت این خانواده، جدیدترین دستآوردهای علمی خود را عرضه کردند. ابن خطیب، مورخ و سیاستمدار و طبیب آندلسی، دوست و همکار ابن خلدون از شخصیت هایی است که در استحکام دولت بنی الاحمر سهیم بود. سرانجام دولت بنی الاحمر به آخرین روزهای زندگی خود نزدیک شد و به دست دولت قشتاله سقوط کرد و آخرین پایگاه مسلمانان در آندلس سقوط کرد.

نتایج

دولت بنی الاحمر محل تجمع بزرگان علم و فرهنگ و تمدن آندلس شد و آنها در طی دو سده استقرار در شهرهای این دولت موفق شدند؛ آثار جدیدی در این حوزه خلق کنند؛ حضور اسلام به ویژه در عرصه معماری در آندلس در عصر بنی احمر ماندگار شد.

پرسش

1. سهم «بنی احمر» در فرهنگ، تمدن و هنر اسلامی آندلس را شرح دهید.

2. شخصیت و آثار «ابن خطیب» را بیان کنید.